BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Sulikowska Agnieszka (Uniwersytet Jagielloński)
Tytuł
Miesięczne anomalie termiczne na Alasce (1951-2015)
Monthly Air Temperature Anomalies in Alaska (1951-2015)
Źródło
Prace Geograficzne / Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2017, z. 148, s. 33-54, rys., tab., bibliogr. 33 poz.
Słowa kluczowe
Meteorologia, Warunki meteorologiczne, Klimat
Meteorology, Meteorological conditions, Climate
Uwagi
streszcz., summ.
Kraj/Region
Alaska
Alaska
Abstrakt
Celem pracy jest ocena częstości występowania anomalnie ciepłych i zimnych miesięcy w stanie Alaska w latach 1951-2015, poznanie ich zasięgu przestrzennego, a także próba określenia roli Dekadowej Oscylacji Pacyficznej ( Pacific Decadal Oscillation, PDO ) w ich pojawianiu się. Opracowanie oparto na średnich miesięcznych wartościach temperatury powietrza z 15 stacji meteorologicznych. Za anomalne termicznie uznano te miesiące, w których średnia miesięczna temperatura powietrza była wyższa ( miesiąc anomalnie ciepły, ACM ) lub niższa ( miesiąc anomalnie zimny, AZM ) od średniej wieloletniej przynajmniej o dwa odchylenia standardowe. Stwierdzono 243 przypadki ACM i 298 AZM. Anomalie były największe w chłodnej połowie roku i w obszarach w zasięgu klimatu kontynentalnego, a najmniejsze w ciepłej połowie roku i w obszarach o klimacie morskim. W przebiegu wieloletnim wystąpił spadek częstości AZM i wzrost częstości ACM, co - jak wykazały badania - ma związek ze zmianą fazy PDO z ujemnej na dodatnią w 1976 r. Na szczególną uwagę zasługują ostatnie trzy lata okresu badań, charakteryzujące się dużą liczbą ACM o dużym zasięgu. Podczas ok. 80% ACM ( AZM ) wartości wskaźnika PDO były dodatnie ( ujemne ), co potwierdza, że PDO jest jednym z głównych czynników warunkujących występowanie miesięcy anomalnych pod względem termicznym na tym obszarze. Duże znaczenie mają również uwarunkowania lokalne poszczególnych stacji. (abstrakt oryginalny)

The aim of this paper is to present both anomalously warm months ( AWM ) and anomalously cold months ( ACM ) in Alaska and to refine the linkage of Pacific Decadal Oscillation ( PDO ) with their occurrence. The study is based on mean monthly temperature data from 15 weather stations located in Alaska recorded during the period of 1951-2015. The anomalous months were defined as having an average temperature different from the long-term mean by at least 2 standard deviations. Temporal variability, spatial extent and temperature magnitude of AWM and ACM were characterized. In total ( considering all 15 stations ), there were 243 cases of AWM and 298 cases of ACM, which occurred during 100 and 123 months of the 65-year period respectively. AWM occurred most frequently in January and from June to August while ACM from February to April and in November and December. To some degree months with the biggest number of AWM were the same as months with the smallest number of ACM and vice versa. This indicates that during particular months synoptic and/or local conditions may be more favourable for the occurrence of positive or negative anomalies. Both AWM and ACM covered from 1 to 11 weather stations simultaneously, though the majority of the anomalous months of each type were observed at single stations or at two neighboring stations. Generally, the scale of the anomaly tended to be larger during ACM than AWM ( i.e. down to -17,0°C compared to maximum 15,6°C for AWM ), during winter than summer, and in the central part of Alaska than at the seaside. There is a clearly visible increase in the frequency of AWM and a decrease in the frequency of ACM after 1976 when PDO shifted from dominantly negative to positive values. Comparing two periods, 1951-1976 and 1977-2015, one can notice that in the latter the mean annual number of ACM in Alaska decreased by one-third and the mean annual number of AWM doubled. The spatial extent of ACM was also considerably smaller ( on average ) and of AWM - larger. In total about 80% of AWM ( ACM ) occurred during the positive ( negative ) values of PDO index. Monthly temperature anomalies in Alaska are mainly driven by atmospheric circulation patterns. AWM coincide with advection of warm air masses from the south while ACM tend to occur in association with northern cold advections. Local effects, which include radiative cooling, temperature inversions and local winds ( i.e. chinook ), also have a great contribution to the occurrence of anomalous months in Alaska. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. ACIA, 2004, Impacts of a Warming Arctic : Arctic Climate Impact Assessment, ACIA Overview report, Cambridge University Press, Cambridge.
  2. AMAP, 2011, Executive Summary : Snow, Water, Ice and Permafrost in the Arctic ( SWIPA ), Arctic Monitoring and Assessment Programme ( AMAP ), Oslo, Norway.
  3. Alexandersson H., 1986, A homogeneity test applied to precipitation data, Journal of Climatology, 6 ( 6 ), 661 - 675.
  4. Athar H., Lupo A.R., 2010, Scale analysis of blocking events from 2002 to 2004 : A case study of an unusually persistent blocking event leading to a heat wave in the Gulf of Alaska during August 2004, Advances in Meteorology, doi :10.1155/2010/610263.
  5. Bennett K.E., Walsh J.E., 2015, Spatial and temporal changes in indices of extreme precipitation and temperature for Alaska, International Journal of Climatology, 35, 1434 - 1452.
  6. Bieniek P.A., Bhatt U.S., Thoman R.L., Angeloff H., Partain J., Papineau J., Fritsch F., Holloway E., Walsh J. E., Daly C., Shulski M., Hufford G., Hill D.F., Calos S., Gens R., 2012, Climate Divisions for Alaska Based on Objective Methods, Journal of Applied Meteorology and Climatology, 51, 1276 - 1289.
  7. Bieniek P.A., Walsh J.E., Thoman R.L., Bhatt U.S., 2014, Using climate divisions to analyze variations and trends in Alaska temperature and precipitation, Journal of Climate, 27 ( 8 ), 2800 - 2818.
  8. Fischer R., Prechtel A., 1981, The coldest February, National Weather Digest, 6 ( 4 ), 11 - 13.
  9. Hartmann B., Wendler G., 2005a, Climatology of the winter surface temperature inversions in Fairbanks, Alaska, [w :] Proceedings of the 85th American Meteorological Society Annual Meeting, 9-13 January 2005, American Meteorological Society, San Diego, USA.
  10. Hartmann B., Wendler G., 2005b, The Significance of the 1976 Pacific Climate Shift in the Climatology of Alaska, Journal of Climate, 18 ( 22 ), 4824 - 4839.
  11. IPCC, 2013, Climate change 2013. The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, T.F. Stocker, D. Quin, G.K. Plattner, M.M.B. Tignor, S.K. Allen, J. Boschung, A. Nauels, Y. Xia, V. Bex, P. Midgley M. ( eds. ), Cambridge University Press, Cambridge-New York.
  12. Kossowska-Cezak U., Twardosz R., 2012, Niezwykle gorące miesiące i sezony letnie w Europie Środkowej i Wschodniej ( 1951 - 2010 ). Cz. I. Niezwykle gorące miesiące letnie, Przegląd Geofizyczny, 3 - 4, 299 - 324.
  13. Kossowska-Cezak U., Martyn D., Olszewski K., Kopacz-Lembowicz M., 2000, Meteorologia i klimatologia. Pomiary, obserwacje, opracowania, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Łódź.
  14. Mantua N.J., Hare S.R., Zhang Y., Wallace J.M., Francis R.C., 1997, A Pacific interdecadal climate oscillation with impacts on salmon production, Bulletin of the American Meteorological Society, 78 ( 6 ), 1069 - 1079.
  15. Maszewski R., 2011, Współczynniki korelacji między wybranymi wskaźnikami cyrkulacji atmosferycznej a temperaturą powietrza w Arktyce Kanadyjskiej w latach 1951-2010, Problemy Klimatologii Polarnej, 21, 77 - 90.
  16. Papineau J.M., 2001, Wintertime temperature anomalies in Alaska correlated with ENSO and PDO, International Journal of Climatology, 21 ( 13 ), 1577 - 1592.
  17. Peterson T.C., Heim Jr. R.R., Hirsch R., Kaiser D.P., Brooks H., Diffenbaugh N.S., Dole M.D., Giovannettone J.P., Gurguis K., Karl T.R., Katz R.W., Kunkel K., Enmaier D.L., McCabe G.J., Paciorek C.J., Ryberg K.R., Schubert S., Silva V.B.S., Stewart B.C., Vecchia A.V., Villarini G., Vose R.S., Walsh J., Wehner M., Wolock D., Wolter K., Woodhouse C.A., Wuebbles D. 2013, Monitoring and understanding changes in heat waves, cold waves, floods, and droughts in the United States : State of knowledge, Bulletin of the American Meteorological Society, 94 ( 6 ), 821 - 834.
  18. Przybylak R., 2007, Recent air-temperature changes in the Arctic, Annals of Glaciology, 46 ( 1 ), 316 - 324.
  19. Shulski M., Walsh J., Stevens E., Thoman R., 2010, Diagnosis of extended cold-season temperature anomalies in Alaska, Monthly Weather Review, 138 ( 2 ), 453 - 462.
  20. Shulski M., Wendler G., 2007, The Climate of Alaska, University of Alaska Press, Fairbanks.
  21. Stafford J.M., Wendler G., Curtis J., 2000, Temperature and precipitation of Alaska : 50 year trend analysis, Theoretical and Applied Climatology, 67 ( 1-2 ), 33 - 44.
  22. Sulikowska A., 2015, Anomalnie zimne miesiące na Alasce ( 1951-2010 ), Problemy Klimatologii Polarnej, 25, 139 - 151.
  23. Tanaka H.L., Milkovich M.F., 1990, A heat budget analysis of the polar troposphere in and around Alaska during the abnormal winter of 1988/1989, Monthly Weather Review, 118 ( 8 ), 1628 - 1639.
  24. Twardosz R., Kossowska-Cezak U., 2013a, Exceptionally hot summers in Central and Eastern Europe ( 1951-2010 ), Theoretical and Applied Climatology, 112 ( 3-4 ), 617 - 628.
  25. Twardosz R., Kossowska-Cezak U., 2013b, Niezwykłe anomalie termiczne w strefie klimatu podbiegunowego obszaru atlantycko-europejskiego, Problemy Klimatologii Polarnej, 23, 93 - 105.
  26. Von Storch H., Zwiers R.W., 2002, Statistical Analysis in Climate Research, Cambridge University Press, Cambridge.
  27. Walsh J.E., Overland J.E., Groisman P.Y., Rudolf B., 2011, Ongoing Climate Change in the Arctic, Ambio, 40 ( 1 ), 6 - 16.
  28. Warakomski W., 1989/1990, W poszukiwaniu koncepcji anomalii klimatycznych, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sec. B, 44/45, 211 - 224.
  29. Wendler G., Chen L., Moore B., 2012, The First Decade of the New Century : A Cooling Trend for Most of Alaska, Open Atmospheric Science Journal, 6, 111 - 116.
  30. Wendler G., Shulski M., 2009, A century of climate change for Fairbanks, Alaska, Arctic, 62 ( 3 ), 295 - 300.
  31. Wendler G., Galloway K., Stuefer M., 2016, On the climate and climate change of Sitka, Southeast Alaska, Theoretical and Applied Climatology, 126, 27 - 34.
  32. Wilson R., Wiles G., D'Arrigo R., Zweck C., 2007, Cycles and shifts : 1,300 years of multi-decadal temperature variability in the Gulf of Alaska, Climate Dynamics, 28 ( 4 ), 425 - 440.
  33. Zblewski S., Marsz A., 2010, Zmiany niektórych cech klimatu w Arktyce Kanadyjskiej w ostatnim ćwierćwieczu XX i na początku XXI wieku, Problemy Klimatologii Polarnej, 20, 45 - 62.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1644-3586
Język
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.4467/20833113PG.17.002.6270
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu