BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Karbowski Adam (Warsaw School of Economics, Poland)
Tytuł
Kontrowersje związane z moralnym uzasadnieniem ochrony patentowej w biotechnologii
Controversies over the Moral Justification for Patent Protection in Biotechnology
Źródło
Annales : etyka w życiu gospodarczym, 2017, vol. 20, nr 1, s. 83-94, bibliogr. 35 poz.
Annales. Ethics in Economic Life
Słowa kluczowe
Biotechnologia, Ochrona patentowa, Moralność, Badania naukowe
Biotechnology, Patent protection, Morality, Scientific research
Uwagi
Klasyfikacja JEL: K11
summ.
Abstrakt
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie oraz przedyskutowanie kontrowersji związanych z moralnym uzasadnieniem ochrony patentowej w biotechnologii, przy czym skoncentrowano się tu na kontrowersjach związanych z moralnym uzasadnieniem ochrony patentowej komórek macierzystych. Badania nad komórkami macierzystymi uważane są obecnie za jeden z bardziej obiecujących kierunków rozwoju biotechnologii i medycyny. Warto przypomnieć, że w roku 2012 John Bertrand Gurdon oraz Shinya Yamanaka otrzymali nagrodę Nobla (fizjologia i medycyna) za badania nad komórkami macierzystymi. W kolejnej części artykułu przedstawiono problemy moralne związane z patentowaniem komórek macierzystych. Dalej (część 3) ukazano problemy moralne związane z ochroną patentową w biotechnologii w szerszym kontekście polityczno- gospodarczym. W części tej zarysowano również koncepcję rozwiązania (a przynajmniej zbliżenia się do rozwiązania) niektórych poruszonych wcześniej problemów moralnych. Tekst zamykają podsumowanie oraz wnioski. (fragment tekstu)

The following paper presents and discusses controversies over the moral justifica-tion for patent protection in biotechnology. Special emphasis was put on the con-troversy over the moral justification for patent protection of stem cells. By referring to arguments of (i) human dignity and (ii) patentability criteria, the moral justifia-bility of patent protection of stem cells was put in serious doubt. In a further section of the paper, the moral problems linked to patent protection in biotechnology were shown in a broader political and economic view. In that section of the paper, the preliminary concept of solving some of the discussed problems was sketched out (i.e. the introduction of decision criteria based on the system of values shared by the members of a given society). (original abstract)
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Alison M.R., R. Poulsom, S. Forbes, N.A. Wright, An introduction to stem cells. Review, "The Journal of Pathology" 2002, vol. 197, s. 419-423.
  2. Andorno R., Human Dignity and Human Rights as a Common Ground for a Global Ethics, "Journal of Medicine and Philosophy" 2009, vol. 34, s. 223-240.
  3. Bahadur G., M. Morrison, Patenting Human Pluripotent Cells: Balancing Commercial, Ac-ademic and Ethical Interests, "Human Reproduction" 2010, vol. 25, s. 14-21.
  4. Bishop A.E., D.K. Lee, J.M. Polak, Embryonic stem cells. Review, "The Journal of Pathol-ogy" 2002, vol. 197, s. 424-429.
  5. Blau H.M., T.R. Brazelton, J.M. Weissman, The evolving concept of stem cell: entity or func-tion, "Cell" 2001, vol. 105, s. 829-841.
  6. Boldrin M., D.K. Levine, The Case against Patents, "Journal of Economic Perspectives" 2013, vol. 27, s. 3-22.
  7. Chakma J., S.M. Sammut, A. Agrawal, Life sciences venture capital in emerging markets, "Nature Biotechnology" 2013, vol. 31, s. 195-201.
  8. Cogle C.R., S.M. Guthrie, R.C. Sanders, W.L. Allen, E.W. Scott, B.E. Petersen, An overview of stem cell research and regulatory issues, "Mayo Clin. Proc." 2003, vol. 8, s. 993-1003.
  9. Devaiah V.H., Impact of bioethics on patentability of inventions, "Indian Journal of Medical Ethics" 2010, vol. 7, s. 14-17.
  10. Drahos P., Biotechnology patents, markets and morality, "E.I.P.R." 1999, vol. 21, s. 441-449.
  11. Grubb P.W., Patents for Chemicals, Pharmaceuticals and Biotechnology: Fundamentals of Global Law, Practice and Strategy, Oxford University Press, Oxford 2004.
  12. Habermas J., Przyszłość natury ludzkiej. Czy zmierzamy do eugeniki liberalnej?, Scholar, Warszawa 2003.
  13. Holland S., K. Lebacqz, L. Zoloth, The Human Embryonic Stem Cell Debate: Science, Ethics, and Public Policy, MIT Press, Cambridge 2001.
  14. Inoue H., N. Nagata, H. Kurokawa, S. Yamanaka, iPS cells: a game changer for future med-icine, "The EMBO Journal" 2014, vol. 33, s. 409-417.
  15. Kamieniarz K., R. Nawrot, K. Grajek, A. Goździcka-Józefiak, Biotechnologia w medycynie regeneracyjnej i reprodukcyjnej, "Biotechnologia" 2006, vol. 73, s. 31-48.
  16. Kant I., Uzasadnienie metafizyki moralności, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty 2014.
  17. Karbowski A., J. Prokop, Controversy over the economic justifications for patent protection, "Procedia - Economics and Finance" 2013, vol. 5, s. 393-402.
  18. Khachiauri S., Human Embryonic Stem Cell Controversy (Patents Involving Ethical and Hu-man Rights Concern), Lund University, Lund 2012.
  19. Krueger A.O., The Political Economy of the Rent-Seeking Society, "American Economic Re-view" 1974, vol. 64, s. 291-303.
  20. Lemke T., Biopolityka, przeł. Tomasz Dominiak, Sic!, Warszawa 2010.
  21. Liberda Z.B., Patenty w skali światowej i w poszczególnych krajach [w:] Tendencje innowa-cyjnego rozwoju polskich przedsiębiorstw, red. A. Zachorowska-Mazurkiewicz, E. Okoń-Horodyńska, Instytut Wiedzy i Innowacji, Warszawa 2008.
  22. Looney B., Should genes be patented?, "Law and Policy in International Business" 1994, vol. 26, s. 231-272.
  23. Machlup F., An Economic Review of The Patent System, United States Government Printing Office, Washington 1958.
  24. Oman R., Biotech patenting issues raise ethical concerns, "The National Law Journal" 1995, vol. 17, s. C42.
  25. Puri M.C., A. Nagy, Concise Review: Embryonic Stem Cells Versus Induced Pluripotent Stem Cells: The Game is on, "Stem Cells" 2012, vol. 30, s. 10-14.
  26. Resnik D.B., Embryonic Stem Cell Patents and Human Dignity, "Health Care Analysis" 2007, vol. 15, s. 211-222.
  27. Resnik D.B., Owning the Genome: A moral analysis of DNA patenting, State University of New York Press, New York 2004.
  28. Rothhaar M., Human Dignity and Human Rights in Bioethics: the Kantian Approach, "Med-icine, Health Care and Philosophy" 2010, vol. 13, s. 251-257.
  29. Senser O., Kant's Conception of Human Dignity, "Kant Studien" 2009, vol. 100, s. 309-331.
  30. Sikora M., W. Olszewski, Komórki macierzyste - biologia i zastosowanie terapeutyczne, "Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej" 2004, vol. 58, s. 202-208.
  31. Sterckx S., The Moral Justifiability of Patents, "Ethical Perspectives: Journal of the European Ethics Network" 2006, vol. 13, s. 249-265.
  32. Warrington A.M., Private and Public Morality, "Canadian Medical Association Journal" 1964, vol. 90, s. 1326.
  33. Wiśniewska J., Motywy podejmowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych, "Przegląd Organizacji" 2008, vol. 12, s. 19-23.
  34. Wojciszke B., Psychologia społeczna, Scholar, Warszawa 2011.
  35. Yamanaka S., Induced Pluripotent Stem Cells: Past, Present and Future, "Cell Stem Cell" 2012, vol. 10, s. 678-684
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1899-2226
Język
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.18778/1899-2226.20.1.06
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu