BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Bokwa Anita (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie)
Tytuł
Klimat miasta a zanieczyszczenia powietrza
Urban Climate versus Air Pollution
Źródło
Aura, 2016, nr 9, s. 8-13, fot., rys., tab., bibliogr. 39 poz.
Słowa kluczowe
Zanieczyszczenie powietrza, Klimat, Miasto, Emisja zanieczyszczeń
Air pollution, Climate, City, Pollution emission
Uwagi
streszcz., summ.
Kraj/Region
Kraków
Cracow
Abstrakt
Obszary zurbanizowane dostarczają dużych ilości zanieczyszczeń powietrza na skutek skoncentrowanej na niewielkim obszarze intensywnej działalności transportowej, przemysłowej, usługowej i komunalnej, a zarazem charakteryzują się znaczną modyfikacją klimatu lokalnego w porównaniu z obszarami pozamiejskimi, zwłaszcza pola wiatru, temperatury powietrza i opadów atmosferycznych. Kraków jest przykładem miasta, gdzie łączne oddziaływanie zabudowy miejskiej i rzeźby terenu, czyli położenia miasta we wklęsłej formie terenu, powoduje znaczne pogorszenie warunków dyspersji zanieczyszczeń powietrza; nawet relatywnie niewielkie emisje mogą prowadzić do szybkiego i znacznego wzrostu stężeń zanieczyszczeń, zwłaszcza w półroczu chłodnym. Z tego powodu tak w Krakowie, jak i w innych miastach, zwłaszcza położonych we wklęsłych formach terenu, podstawowym warunkiem polepszenia warunków aerosanitarnych jest jak największe ograniczenie emisji zanieczyszczeń powietrza. (abstrakt oryginalny)

Urban areas deliver large amounts of air pollution due to highly concentrated transportation, industry, services and settlement. Their local climate is significantly different than in non-urban areas, mainly in case of wind field, air temperature and precipitation. Kraków is a city where the combined impact of urban infrastructure and relief (i.e. location in a concave land form) result in a significant deterioration of air pollution dispersion conditions. Even relatively small emissions can cause fast and large in-crease in the air pollution concentrations, especially in the cold half-year. Therefore, in Kraków and in other cities located in concave landforms, the fundamental condition of the improvement of aerosanitary conditions is as large limitation of air pollution emissions a possible. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Bibliografia
Pokaż
  1. Bokwa A., 2010a, Effects of air pollution on precipitation in Kraków (Cracow), Poland in the years 1971-2005, Theor. Appl. Climat., 101, 289-302, DOI 10.1007/s00704-009-0209-7.
  2. Bokwa A., 2010b, Wieloletnie zmiany struktury mezoklimatu miasta na przykładzie Krakowa, IGiGP UJ, Kraków.
  3. Bokwa A., 2012, Zanieczyszczenie powietrza pyłem zawieszonym PM10 a sytuacje synoptyczne i warunki termiczne w Krakowie, [w:] Z. Bielec-Bąkowska, E. Łupikasza, A. Widawski (red.), Rola cyrkulacji atmosfery w kształtowaniu klimatu, Katedra Klimatologii, Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytet Śląski, Sosnowiec, 275-286.
  4. Bokwa A., Hajto M.J., Walawender J.P., Szymanowski M., 2015, Influence of diversified relief on the urban heat island in the city of Kraków, Poland, Theoretical and Applied Climatology, 122, 365-382.
  5. Dębicka K., 1998, Pionowe gradienty temperatury w obszarze sodarowych ech warstw dolnych - analiza serii pomiarów, Wiad. IMGW, 21, 1, 161-166.
  6. Dębicka K., 1999, Częstotliwość występowania dni z całodziennymi inwersjami w Krakowie, Wiad. IMGW, 22 (43), 3, 93-105.
  7. Geiger R., Aron R.H., Todhunter P., 1995, The climate near the ground, Vieweg, Braunschweig.
  8. Godłowska J., Tomaszewska A.M., 1999, Metodyka analizy danych ze stacji monitoringowych, Wiad. IMGW, 22 (43), 3, 75-91.
  9. Godłowska J., Tomaszewska A.M., 2005, Porównanie głębokości warstwy mieszania określonych na podstawie sodaru i pionowego profilu temperatury potencjalnej. Wiadomości IMGW, T. XXVIII (XLIX), 1, 63-71.
  10. Godłowska J., Tomaszewska A.M., Hajto M., 2008, Związek wysokości immisji zanieczyszczeń w Krakowie z warunkami w miejskiej warstwie granicznej, określonymi na podstawie danych sodarowych. (IV Ogólnopolska Konferencja nt. Klimat i bioklimat miast, Łódź, 29.11-1.12.2007), Acta Univ. Lodz. Folia Geogr. Phys., 455-465.
  11. Godłowska J., Walczewski J., 1998, Próba określenia uwarunkowań porannych przemian struktury warstwy granicznej, Wiad. IMGW, 21 (42), 1, 49-60.
  12. Hajto M., Rozwoda W., 2010, Wykorzystanie danych sodarowych do oceny warunków rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w warstwie granicznej atmosfery w Krakowie. Ochrona powietrza w teorii i praktyce, Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska Polskiej Akademii Nauk, Zabrze, Tom 2, 81-92.
  13. Hess M.T., Olecki Z., 1990, Niektóre aspekty klimatu miasta Krakowa i możliwości jego poprawy, [w:] M. Gumińska, A. Delorme (red.), Klęska ekologiczna Krakowa, Polski Klub Ekologiczny, Kraków, 141-154.
  14. Jarzyna K., 2004, Zastosowanie wybranych metod statystycznych w określaniu wpływu lokalnej i wielkoskalowej sytuacji meteorologicznej na warunki dyspersji zanieczyszczeń powietrza w Krakowie, [w:] A. Bokwa, Z. Ustrnul (red.), Zastosowanie wybranych metod statystycznych w klimatologii, Inst. Geogr. i Gosp. Przestrz. Uniw. Jagiel., Kraków, 149-160.
  15. Kasina S., Morawska-Horawska M., 1981, Transport siarki atmosferycznej w aglomeracji krakowskiej, Arch. Ochr. Środ., 1, 115-124.
  16. Lach J., Morawska-Horawska M., Ziętara T., 1996, Tendencje zmian w zanieczyszczeniu powietrza w Krakowie po II wojnie światowej, Folia Geogr., ser. Geogr.-Phys., 26-27 (1994/1995), 39-57.
  17. Landsberg H.E., 1981, The urban climate, Academic Press, New York.
  18. Lewińska J., 1979, Termiczne zanieczyszczenie środowiska na przykładzie regionu krakowskiego, Folia Geogr., ser. Geogr.-Phys., 12, 93-101.
  19. Lewińska J., 1984, Struktura termiczna powietrza nad Krakowem, Biul. IKŚ, 3-4, 46-52.
  20. Lewińska J., Bartosik J., Baścik J., Czerwieniec M., Zgud K., 1982, Wpływ miasta na klimat lokalny (na przykładzie aglomeracji krakowskiej), Inst. Kształt. Środ., Warszawa.
  21. Lewińska J., Zgud K., 1980, Wyspa ciepła na tle zespołów urbanistycznych Krakowa, Przegl. Geof., 25, 3-4, 283-294.
  22. Lewińska J., Zgud K., Baścik J., Wiatrak W., 1990, Klimat obszarów zurbanizowanych, Inst. Gosp. Przestrz. i Komun., Warszawa.
  23. Milata S., 1959, Częstotliwość inwersji względnych temperatury powietrza w Krakowie w latach 1954, 1955 i 1957, Prz. Geof., 4, 1, 19-37.
  24. Morawska-Horawska M., 1971, Wpływ warunków atmosferycznych na rozchodzenie się dwutlenku siarki w Krakowie i okolicy, Folia Geogr., ser. Geogr.-Phys., 5.
  25. Morawska-Horawska M., 1978, Struktura termiczna dolnej części troposfery i jej wpływ na zanieczyszczenie powietrza w Krakowie, Człowiek i Środ., 2/1, 61-85.
  26. Morawska-Horawska M., 1979, Wpływ stratyfikacji termicznej powietrza i wiatru na pionowy rozkład stężeń dwutlenku siarki w Krakowie, Folia Geogr., ser. Geogr.-Phys., 12, 83-91.
  27. Morawska-Horawska M., Cebulak E., 1981, Badania pionowego zasięgu miejskiej wyspy ciepła nad Krakowem, Folia Geogr., ser. Geogr.-Phys., 14, 43-50.
  28. Niedźwiedź T., Olecki Z., 1994, Wpływ sytuacji synoptycznych na zanieczyszczenie powietrza w Krakowie, Prace Geogr. UJ, 96, 55-68.
  29. Niedźwiedź T., Olecki Z., 1995, The variability of air pollution in Cracow, [w:] K. Kłysik (red.), Klimat i bioklimat miast, Wyd. Uniw. Łódzkiego, Łódź, 205-212.
  30. Oke T.R., 1987, Layer Climates Boundary, Methuen, London.
  31. Raport o stanie środowiska w województwie małopolskim w 2014 roku, 2015, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Krakowie, Kraków.
  32. Stan środowiska w województwie mazowieckim w 2014 roku, 2015, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie, Warszawa.
  33. Szymanowski M., 2004, Miejska wyspa ciepła we Wrocławiu, Acta Univ. Wratisl., 2690, Stud. Geogr., 77, Wyd. Uniw. Wrocł., Wrocław.
  34. Tomaszewska A.M., 1994, Zależność stężeń zanieczyszczeń atmosfery w Krakowie od wybranych elementów meteorologicznych w okresie grzewczym 1992/1993, Wiad. IMGW, 3, 5-17.
  35. Walczewski J., 1984, Charakterystyka warstwy granicznej atmosfery nad Krakowem w oparciu o wyniki akustycznego sondażu atmosfery, Mat. Bad. IMGW, ser. Meteorologia, 9.
  36. Walczewski J. (red.), 1994, Charakterystyka warstwy granicznej atmosfery nad miastem (na przykładzie Krakowa), Materiały badawcze, ser. Meteorologia, 22, IMGW, Warszawa.
  37. Walczewski J., Feleksy-Bielak M., Dębicka K., Śliwińska U., 2000, Wskaźniki meteorologicznych warunków dyspersji zanieczyszczeń powietrza i ich zmienność w Krakowie w latach 1990-1999, Wiad. IMGW, 23, 3, 13-27.
  38. Walczewski J., Heryan A., Krokowski J.A., 1996, Monitoring powietrza i wody w Krakowie jako narzędzie ochrony zdrowia mieszkańców, Folia Geogr., ser. Geogr.-Phys., 26-27 (1994/1995), 159-171.
  39. Wypych A., 2007, Wilgotność powietrza, [w:] D. Matuszko (red.), Klimat Krakowa w XX wieku, Inst. Geogr. i Gosp. Przestrz. Uniw. Jagiel., Kraków, 113-125.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0137-3668
Język
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.15199/2.2016.9.2
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu