BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Kozak Marek W. (Uniwersytet Warszawski)
Tytuł
Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT) : faktyczna czy pozorna innowacja?
Integrated Territorial Investments : Real or Ostensible Innovation?
Źródło
Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 2017, z. nr 50, s. 276-285, tab., bibliogr. 39 poz.
Social Inequalities and Economic Growth
Słowa kluczowe
Inwestycje, Polityka spójności, Planowanie terytorialne
Investment, Cohesion policy, Territorial planning
Uwagi
Klasyfikacja JEL: H8, R5, O2
streszcz., summ.
Firma/Organizacja

Abstrakt
Celem artykułu jest analiza przyczyn wdrożenia Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT) w kontekście reform UE oraz analiza procesu tworzenia ZIT i zagrożeń, jakie wynikać mogą dla tego eksperymentalnego podejścia. Podstawowa teza głosi, że koncepcja ZIT powoduje dodatkowe konflikty między zarządzającymi a beneficjentami przywykłymi z dawna, że działania faktycznie realizowane odbiegają od celów polityki. Hipoteza uzupełniająca zaś głosi, iż istnieją istotne czynniki potencjalnie sprzyjające ograniczeniu radykalnej reformy i przywróceniu status quo ("oswojenia" wymagań). Główne metody (studia literaturowe oraz udział w pracach przygotowawczych w roli eksperta Ministerstwa) determinują strukturę źródeł (dokumenty i literatura przedmiotu). Artykuł kończy się wnioskami. Wskutek opóźnienia implementacji, podobnie jak w polityce spójności ogółem, ZIT po długim okresie przygotowawczym teraz dopiero wchodzą w okres realizacyjny, ale na razie nie ma sfinansowanych projektów i ich rezultatów pozwalających ocenić choćby wstępnie ich efekty. Dlatego wnioski są ograniczone do okresu przygotowawczego, głównie do okresu opracowania strategii i zawiązania odpowiedniego związku organizacyjnego odpowiedzialnego za zarządzanie. Główne słabości (wysoka skłonność do indywidualizmu, ograniczoność wiedzy i doświadczenia oraz skłonność do stosowania Mertonowskiego zastępstwa celów trudnych przez prostsze) mają w procesie przygotowawczym znaczenie malejące. Procedura ZIT okazała się zatem od początku efektywna. Potrzebne jest jednak dalsze edukowanie społeczeństwa i przestrzeganie zadań. Inaczej bowiem grozi powrót wyuczonych zachowań z poprzednich okresów, w tym wydawanie środków finansowych zamiast osiągania celów. To poważna groźba, ponieważ Polska mimo dynamicznego wzrostu nadal należy do grona pięciu-sześciu najmniej innowacyjnych i najmniej rozwiniętych państw UE. Tymczasem obserwuje się presję na wydawanie środków europejskich, czemu sprzyja też nacisk na budowę infrastruktury. Jak dotąd tylko to sugeruje, że ZIT są zagrożone pozorną innowacyjnością. (abstrakt oryginalny)

Main objectives of this article is the analysis of reasons of application of the ITI in the context of the EU reforms and analysis of the creation process and threats that this experimental approach may encounter. Main thesis says that ITI concept may cause conflicts between managerial staff and beneficiaries. Additional thesis suggests that there exist important factors potentially fostering limitation of the radical reforms and thus restitution of the status quo ("domestification" of the policy). Main methods (desk research and involvement in preparatory works as Ministry expert) determine the structure of sources used, that is documents and literature. After discussion of preparatory period, article ends with conclusions. Due to delayed implementation, ITI after long preparatory period only now enter implementation, but lack of finished projects makes it impossible to assess initial results. That is why conclusions are limited to preparatory period, mainly to strategy development and establishment of proper body in charge of management. Main weaknesses met (high propensity to individual approach and Merton's goal subsitution, limited knowledge and experience) turned out to get reduced during the preparatory process. ITI procedure turned out to be effective from the very beginning. However, there is a need to further society education and strict realization of required tasks. Otherwise we will see a return of behaviour learned during the 2004-2013 period, including financial resources expenditure instead of objective attainment. It is a threat, as dynamically developing Poland still belongs to 5-6 least innovative and developed countries. There is a growing pressure to spend European Money, what is supported by infrastructural investment.. Up to now this is the only proof that ITI is threatened by being ostensible. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Bachtler J., Mendez C., Wishlade F., 2013, EU Cohesion Policy and European Integration. The Dynamics of EU Budget and Regional Policy Reform, ASHGATE, UK and USA, https://doi.org/10.4324/9781315580630.
  2. Barca F., 2009, An Agenda for a Reformed Cohesion Policy. A Place-Based Approach to Meeting European Union Challenges and Expectations. Independent Report Prepared at the Request of Danuta Hübner, Commissioner for Regional Policy, April.
  3. Boni M. (red.), 2009, Polska 2030. Wyzwania rozwojowe, KPRM, Warszawa.
  4. Boni M. (red.), 2013, Długookresowa Strategia Rozwoju Kraju. Polska 2030. Trzecia fala nowoczesności, MAC, Warszawa.
  5. Churski P., (red.), 2014, The Social and Economic Growth vs. the Emergence of Economic Growth and Stagnation Areas, Bogucki Wyd. Naukowe, Poznań.
  6. Czapiński J., Panek T. (red.), 2013, Diagnoza społeczna 2013, Rada Monitoringu Społecznego, Warszawa.
  7. De Dominicis L., 2014, Inequality and Growth in European Regions: Towards a Place-based approach, "Spatial Economic Analysis", nom 2, https://doi.org/10.1080/17421772.2014.891157.
  8. EC, 2014, Integrated Territorial Investment (factsheet), EC, Belgium.
  9. Ederveen S., de Groot H.L.F., Nahuis R., 2006, Fertile soil for Structural Funds? A Panel Data Analysis of the Conditional Effectiveness of European Cohesion Policy, "Kyklos", no. 1, https://doi.org/10.1111/j.1467-6435.2006.00318.x.
  10. EU, 2015, Innovation Union Scoreboard 2015, Belgium.
  11. Eurostat, GDP per capita in PPS, http://ec.europa.eu/eurostat/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tec00114&plugin=1 (10.05.2016).
  12. Geodecki T., Gorzelak G., Górniak J., Hausner J., Mazur S., Szlachta J., Zaleski J., 2012, Kurs na innowacje. Jak wyprowadzić Polskę z rozwojowego dryfu?, Fundacja GAP, Kraków.
  13. Gorzelak G. (red.), 2007, Polska regionalna i lokalna w świetle badań EUROREG-u, Scholar, Warszawa.
  14. Gorzelak G., Kozak M.W., 2012, Regionalny wymiar strategicznego programowania rozwoju [w:] Zarządzanie strategiczne rozwojem, red. J. Górniak, S. Mazur, MRR, Warszawa.
  15. Hryniewicz J., 2004, Polityczny i kulturowy kontekst rozwoju gospodarczego, Scholar, Warszawa.
  16. Hűbner D., 2009, Reflection Paper on Future Cohesion Policy, EC, Brussels.
  17. Jarosz M. (red.), 2012, Instytucje: konflikty i dysfunkcje, Oficyna Naukowa, Warszawa.
  18. Jarosz M. (red.), 2013, Polskie bieguny. Społeczeństwo w czasach kryzysu, ISP i Oficyna Naukowa, Warszawa.
  19. Jarosz M. (red.), 2014, Polska europejska czy narodowa?, ISP PAN i Oficyna Naukowa, Warszawa.
  20. KE, 2000, Strategia Lizbońska, Bruksela.
  21. KE, 2010, Europa 2020. Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu, Bruksela.
  22. KE, 2014, Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Promowanie rozwoju i dobrego rządzenia w regionach UE i miastach, 6 raport na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, Bruksela.
  23. Kozak M.W., 2014a, Deklarowane a rzeczywiste priorytety rozwoju [w:] Polska europejska czy narodowa?, red. M. Jarosz, ISP PAN i Oficyna Naukowa, Warszawa.
  24. Kozak M.W., 2014b, raport z realizacji projektu "Zintegrowane inwestycje terytorialne w Polsce w 2014 roku: doświadczenia i wnioski" zleconego przez MIR w ramach szerszego projektu "Badanie zgodności 17 projektów strategii Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT) dla miast wojewódzkich i obszarów powiązanych z nimi funkcjonalnie z Umową Partnerstwa oraz Zasadami realizacji ZIT w Polsce", przygotowany dla MIR, Warszawa.
  25. MIR, 2014, EFSI (Europejskie Fundusze Strukturalne i Inwestycyjne), Zbiór aktów prawnych Unii Europejskiej w zakresie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014-2020, Warszawa.
  26. MIR, 2015a, Zintegrowane Inwestycje Terytorialne. Nowe rozwiązania dla miast w polityce spójności na lata 2014-2020, Warszawa (broszura).
  27. MIR, 2015b, Ankieta zbiorcza-2, plik Excel.xlsx, materiał roboczy udostępniony w kwietniu 2015 r. przez MIR (w posiadaniu autora).
  28. MIR, Mapa Dotacji, http://www.mapadotacji.gov.pl (2.11.2014).
  29. Misiąg J., Misiąg W., Tomalak M., 2013, Ocena efektywności wykorzystania pomocy finansowej Unii Europejskiej jako instrumentu polityki spójności społeczno-gospodarczej oraz poprawy warunków życia, Wyd. WSIiZ, Rzeszów.
  30. Molle W., 2007, European Cohesion Policy, Routledge, London-New York.
  31. MRR, 2013a, Kryteria delimitacji miejskich obszarów funkcjonalnych ośrodków wojewódzkich - ekspertyza przygotowana przez prof. P. Śleszyńskiego, w lutym 2013 r., Warszawa.
  32. MRR, 2013b, Sprawozdanie z realizacji Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia na lata 2007-2013. Przebieg realizacji w 2012 r., Warszawa.
  33. MRR, 2013c, Zasady realizacji Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych w Polsce, Warszawa.
  34. Olbrycht J., Grosse G.T., Kozak M., Kuźnik F., Palmen L., Sapała M., Woźniak J., 2013, Wyzwania polityki spójności w Polsce 2014-2020 - opinie ekspertów, "Wokół Nas", Gliwice.
  35. Rodriguez-Pose A., Fratesi U., 2004, Między rozwojem a polityką społeczną - europejskie fundusze strukturalne w regionach Celu 1, "Studia Regionalne i Lokalne", nr 3.
  36. Samecki P., 2009, Orientation Paper on the Future of Cohesion Policy, EC, Brussels.
  37. Sapir A., 2003, An Agenda for a Growing Europe. Making the EU Economic System Deliver, EC, Brussels.
  38. UP (Umowa Partnerstwa), 2014, MIR, Warszawa, http://www.parp.gov.pl/files/74/691/20598.pdf (20.01.2017) i nieco "nowa" Umowa Partnerstwa, 2016, MR, zmodyfikowana w grudniu 2015 r. i opublikowana w styczniu 2016 r., https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/media/14132/_Umowa_partnerstwa_zmieniona_012016-3.pdf (20.01.2017).
  39. Zaucha J., Ciołek D., Brodzicki T., Głazek E., 2014, Wrażliwość polskich regionów na wyzwania gospodarki globalnej [w:] Wrażliwość polskich regionów na wyzwania współczesnej gospodarki, red. K. Gawlikowska-Hueckel, J. Szlachta, Wolters Kluwer, Warszawa.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1898-5084
Język
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.15584/nsawg.2017.2.17
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu