BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Skulimowski Andrzej M.J. (Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie), Kluz Dariusz (Fundacja Progress & Business)
Tytuł
Wielorundowa analiza delficka jako narzędzie grupowego wspomagania decyzji
Źródło
Prace Naukowe / Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach. Analiza i wspomaganie decyzji w praktyce gospodarczej, 2016, s. 70-97, rys., tab., bibliogr. 31 poz.
Słowa kluczowe
Informatyka, Badania operacyjne, Podejmowanie decyzji, Metoda delficka
Information science, Operations research, Decision making, Delphi method
Abstrakt
Podstawowym celem badań delfickich jest uzyskanie bezpośrednio od ekspertów informacji, których nie można znaleźć w innych dostępnych źródłach, oraz weryfikacja danych i ocen uzyskanych w inny sposób. Metoda ta, opracowana w Rand Corporation [Dalkey i Helmer-Hischberg, 1963] w latach 50. XX w., stosowana jest powszechnie w foresighcie technologicznym lub ekonomiczno-społecznym i we wspomaganiu decyzji, zwłaszcza w problemach wyboru przy wielu konfliktowych kryteriach. Badania delfickie są często interdyscyplinarne, realizowane w odrębnych polach badawczych, zwanych dalej "działami ankiety". W foresighcie technologicznym badane są także uwarunkowania ekonomiczne, aspekty ekologiczne i społeczne - każdemu polu badawczemu odpowiada dział kwestionariusza. Tezy ściśle interdyscyplinarne włącza się do odrębnego działu. Polom badawczym ankiety odpowiadają panele tematyczne ekspertów. Standardowy kwestionariusz ankiety delfickiej składa się z reguły z od 20 do 200 pytań zorganizowanych w działach tematycznych po 10-30 pytań. Działy zawierają stwierdzenia (tzw. tezy) technologiczne, ekonomiczne lub socjologiczne przeznaczone do weryfikacji. Każdy dział badania odpowiada potencjalnej specjalizacji eksperta, a każde pytanie lub teza związane są z określonym trendem, zdarzeniem, priorytetem technologicznym lub inwestycyjnym, kierunkiem ekspansji rynkowej itp. Respondenci mogą wybierać działy lub tezy, które odpowiadają ich kompetencjom, jednak wewnątrz wybranej tezy powinni ustosunkować się do wszystkich pytań. Nie oznacza to jednak konieczności podania konkretnej odpowiedzi na wszystkie te pytania, gdyż w złożonej strukturze tez istnieje opcja odpowiedzi "nie mam zdania", która może być wybrana w przypadku braku wiedzy lub wystarczających kompetencji eksperta w danym temacie. Charakterystyczną cechą metody delfickiej jest jej wielorundowość. Badanie jest najczęściej 2- lub 3-rundowe, istnieje także wariant metody zwany real-time Delphi, umożliwiający wielokrotną korektę swoich opinii przez ekspertów i niepodzielony na rundy, jak również systemy wielorundowe, niewymagające wstępnego ograniczenia liczby rund ani nawet ich synchronizacji. Taki właśnie sieciowy system wielorundowego badania delfickiego, do którego nowi respondenci mogą przystąpić także w chwili, gdy inni eksperci rozpoczęli już kolejną rundę, przedstawiony jest w niniejszym artykule. (fragment tekstu)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Bibliografia
Pokaż
  1. Börjeson L., Hojer M., Dreborg K., Ekvall T., Finnveden G. (2006), Scenario Types and Techniques: Towards a User's Guide, "Futures", Vol. 38 (7).
  2. Buckley Ch. (1995), Delphi: A Methodology for Preferences More Than Predictions, "Library Management", Vol. 16(7).
  3. Dalkey C.N., Helmer-Hirschberg O. (1963), An Experimental Application of the Delphi Method to the Use of Experts, "Management Science", Vol. 9(3).
  4. Engelman L., Hartigan J.A. (1969), Percentage Points of a Test for Clusters, "Journal of the American Statistical Association", Vol. 64.
  5. Gnatzy T., Warth J., von der Gracht H., Darkow l.L. (2011), Validating an Innovative Real-Time Delphi Approach - A Methodological Comparison between Real-Time and Conventional Delphi Studies, "Technological Forecasting and Social Change", Vol. 78(9).
  6. Gordon T., Pease A. (2006), RT Delphi, an Efficient, "Round-Less" almost Real Time Delphi Method, "Technological Forecasting and Social Change", Vol. 73(4).
  7. Górecki H., Skulimowski A.M.J. (1986), A Joint Consideration of Multiple Reference Points in Multicriteria Decision Making, "Foundation of Control Engineering", Vol. 11(2).
  8. Gracht H.A. von der (2012), Consensus Measurement in Delphi Studies: Review and Implications for Future Quality Assurance, "Technological Forecasting and Social Change", Vol. 79(8).
  9. Gracht H.A. von der, Banuls V.A., Turoff M., Skulimowski A.M.J., Gordon T.J. (2015), Foresight Support Systems: The Future Role of 1CT for Foresight, "Technological Forecasting and Social Change", Vol. 92.
  10. Hartigan J., Hartigan P. (1985), The Dip Test of Unimodality, "The Annals of Statistics", Vol. 13(1).
  11. Hasson F., Keeney S. (2011), Enhancing Rigour in the Delphi Technique Research, "Technological Forecasting and Social Change", Vol. 78(9).
  12. Likert R. (1932), A Technique for the Measurement of Attitudes, "Archives of Psychology", Vol. 140.
  13. Linstone H.A., Turoff M. (eds.) (1975), The Delphi Method. Techniques and Applications, Electronic version © Harold A. Linstone, Murray Turoff (2002).
  14. Okoń-Horodyńska E., Skulimowski A.M.J. (2010), Wykorzystanie rezultatów badawczych foresightu przy wspomaganiu decyzji strategicznych w przedsiębiorstwach, "Chemik Nauka - Technika - Rynek", nr 64(6).
  15. Rowe G., Wright G. (1999), The Delphi Technique as a Forecasting Tool: Issues and Analysis, "International Journal of Forecasting", Vol. 15(4).
  16. Shapiro S.S., Wilk M.B. (1965), An Analysis of Variance Test for Normality (Complete Samples), "Biometrika", Vol. 52.
  17. Skulimowski A.M.J., (2009), Metody roadmappingu i foresightu technologicznego, "Chemik Nauka - Technika - Rynek", nr 42(5).
  18. Skulimowski A.M.J. (2011), Future Trends of Intelligent Decision Support Systems and Models [w:] J.J. Park, L.T. Yang, C. Lee (eds.), FutureTech 2011, Part I., Communications in Computer and Information Science, Vol. 184, Springer, Berlin-Heidelberg.
  19. Skulimowski A.M.J. (2012), Discovering Complex System Dynamics with Intelligent Data Retrieval Tools [w:] Y. Zhang i in. (eds.), Sino-foreign-interchange Workshop on Intelligent Science and Intelligent Data Engineering IScIDE 2011, Xi 'an, China, Oct. 23-26, 2011, Lecture Notes in Computer Science, Vol. 7202, Springer, Berlin-Heidelberg.
  20. Skulimowski A.M.J. (2012), A Foresight Support System to Manage Knowledge on Information Society Evolution [w:] K. Aberer, A. Flache, W. Jager, L. Liu, J. Tang, Ch. Gueret (red.), Social Informatics: 4th International Conference, Soclnfo 2012, Lausanne, Switzerland, Dec. 5-7, 2012, Proceedings, Lecture Notes in Computer Science, Vol. 7710, Springer, Berlin-Heidelberg.
  21. Skulimowski A.M.J. (2014), Anticipatory Network Models of Multicriteria Decision- Making Processes, "International Journal of Systems Science", Vol. 45(1).
  22. Skulimowski A.M.J. (2014), Anticipatory Networks and Superanticipatory Systems, "International Journal of Computing Anticipatory Systems", Vol. 30.
  23. Skulimowski A.M.J. (2015), Selected Methods, Applications, and Challenges of Multi-criteria Optimization, Seria: Monografie, Komitet Automatyki i Robotyki Polskiej Akademii Nauk, Wydawnictwa AGH, Kraków.
  24. Skulimowski A.M.J. (red.) i in. (2013), Scenariusze i trendy rozwojowe wybranych technologii społeczeństwa informacyjnego do roku 2025, Projekt WND-POIG.01.01.01-00-021/09, Raport końcowy, Fundacja Progress & Business, Kraków.
  25. Skulimowski A.M.J., Cichy B. (2010), Znaczenie wiedzy eksperckiej w badaniach perspektyw wpływu na środowisko strumieni odpadów nieorganicznych do roku 2030, "Chemik Nauka-Technika-Rynek", Vol. 64(10).
  26. Skulimowski A.M.J., Cichy B., Czerni M. (2012), Metody badań delfickich - ankieta delficka on-line [w:] B. Cichy (red.), Odpady nieorganiczne przemysłu chemicznego - foresight technologiczny, Projekt WND-POIG.01.01.01-00-009/09: raport końcowy. Instytut Nawozów Sztucznych, Oddział Chemii Nieorganicznej "IChN", Instytut Ochrony Środowiska Państwowy Instytut Badawczy IOŚ - PIB, Fundacja Progress and Business, Gliwice, Warszawa, Kraków.
  27. Skulimowski A.M.J. (red.), Czerni M., Kluz D., Ligęza A., Rotter P., Szymlak E., Tadeusiewicz R. (2014), Scenariusze i trendy rozwojowe wybranych technologii społeczeństwa informacyjnego. Rezultaty badań delfickich, Wydawnictwo Naukowe Fundacji Progress & Business, Kraków, e-book: www.ict.foresight.pl.
  28. Skulimowski A.M.J., Pukocz P. (2011), Systemy wspomagania decyzji strategicznych oparte na roadmappingu technologicznym, "PAR. Pomiary, Automatyka, Robotyka", nr 15(12).
  29. Tapio P. (2003), Disaggregative Policy Delphi: Using Cluster Analysis as a Tool for Systematic Scenario Formation, "Technological Forecasting and Social Change", Vol. 70(1).
  30. Warth J., von der Gracht H.A., Darkow I.L. (2013), A Dissent-based Approach for Multi-Stakeholder Scenario Development - The Future of Electric Drive Vehicles, "Technological Forecasting and Social Change", Vol. 80(4).
  31. Ziglio E. (1996), The Delphi Method and its Contribution to Decision-Making [w:] M. Adler, E. Ziglio (eds.), Gazing into the Oracle: The Delphi Method and its Application to Social Policy and Public Health, Jessica Kingsley Publishers, London, Philadelphia.
Cytowane przez
Pokaż
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu