BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Meyer Maciej (Akademia Morska w Gdyni)
Tytuł
Interes własny w ujęciu Adama Smitha
Self-interest as Understood by Adam Smith
Źródło
Ekonomista, 2017, nr 3, s. 336-346, bibliogr. 20 poz.
Słowa kluczowe
Historia myśli ekonomicznej, Poglądy ekonomiczne, Teoria ekonomii
History of economic thought, Economic views, Economic theory
Smith Adam
Abstrakt
Egoizm i niewidzialna ręka rynku są obecne w teorii ekonomii, chociaż w nienajlepszy sposób odzwierciedlają rzeczywistość. Mogą być przyczyną dyskusji o ekonomii normatywnej i pozytywnej. Są wykorzystywane jednak w celu usprawiedliwiania różnych niedoskonałości rynku i generalnie kapitalizmu przez zwolenników liberalnego nurtu. Chociaż w gospodarkę rynkową są wpisane permanentne kryzysy, to wykorzystywanie odpowiedniej ideologii może pogłębiać niezamierzone i niechciane efekty gospodarcze. Jedną z ideologii, powszechnie wykorzystywaną w dyskursie ekonomicznym i politycznym, jest liberalna wersja wolnego rynku, niewidzialnej ręki i własnego interesu. Pod pewnymi względami wygodne staje się powoływanie na takich klasyków ekonomii jak Adam Smith i wybieranie ich myśli bez uwzględnienia szerszego kontekstu. Okazuje się jednak, że szersze spojrzenie może niwelować dosłowne traktowanie wybranych myśli. Okazuje się też, że właściwym przykładem jest tutaj interes własny w ujęciu Smitha. Wydaje się, że właściwe intencje autora co do tego zwrotu umożliwia lektura Teorii uczuć moralnych, która powinna być uzupełnieniem Bogactwa narodów. Dopiero oba dzieła tworzą komplementarną całość, w której zawierają się elementy ekonomii, filozofii, historii, psychologii i socjologii. Ich lektura mogła pomóc w prowadzeniu przyzwoitego życia osobom, które nie posiadały gruntownego wykształcenia, zwłaszcza filozoficznego. Myśli Smitha mogą wspierać pewne doktryny obecnych czasów, były jednak tworzone w innej rzeczywistości. Większość przedsiębiorstw jego czasów była mała i miała rodzinny charakter. Inna była skala prowadzenia działalności i jej charakter. Nieznana była wówczas powszechna działalność korporacji i obecność dużych (w porównaniu do czasów dzisiejszych) przepływów kapitałowych. Ówcześni myśliciele zwracali uwagę na kontekst społeczny, w którym ważny jest dobrostan człowieka i w którym należy się zachowywać w moralny i etyczny sposób. Tego typu uwagi nie były traktowane jako przejaw zacofania. Pod tym względem należy patrzeć na realizację interesu własnego w ujęciu Smitha w kontekście obecnych społeczeństw, w których podstawy gospodarcze są silne, lecz brakuje w nich rozwagi, sprawiedliwego i etycznego zachowania. (fragment tekstu)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Bibliografia
Pokaż
  1. Campbell T.D., Adam Smith's Science of Morals, Allen & Unwin Ltd., London 1971.
  2. Chodorowski J., Adam Smith (1723-1790). Zycie i dzieło, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wroclaw 2002.
  3. Doucouliagos C.,A Note on the Evolution of Homo Economicus, "Journal of Economic Issues" 1994, nr 28.
  4. Force P., Self-interest before Adam Smith, Cambridge University Press, Cambridge 2003.
  5. Göçmen D., The Adam Smith Problem. Human Nature and Society in the Theory of Moral Sentiments and The Wealth of Nations, Tauris Academic Studies, London 2007.
  6. Heilbroner R.L., The Essential Adam Smith, WW. Norton & Company, New York 1986.
  7. Hirschman A.O., The Passions and the Interests: Political Arguments for Capitalism before its Tńumph, Princeton Univeristy Press, Princeton 1977.
  8. Kerkhof B., A Fatal Attraction? Smith's 'Theory of Moral Sentiments' and Mandeville's Fable', "History of Political Thought" 1995, nr 16(2).
  9. Marglin S., The Dismal Science: How Thinking Like an Economist Undermines Community, Harvard University Press, Cambridge 2008.
  10. Mehta P.B., Self-interest and Other Interests, w: The Cambridge Companion to Adam Smith, red. K. Haakonssen, Cambridge University Press, Cambridge 2006.
  11. Monteskiusz, O duchu praw, Warszawa 1957.
  12. Muller J.Z., Adam Smith in His Time and Ours: Designing the Decent Society, Princeton University Press, Princeton 1995.
  13. Polowczyk J., Elementy ekonomii behawioralnej w dziełach Adama Smitha, "Ekonomista" 2010, nr 4.
  14. Smith A., Teoria uczuć moralnych, PWN, Warszawa 1989.
  15. Smith A., Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2013.
  16. Taylor E., Historia rozwoju ekonomiki, t. 1, PWN, Poznań 1957.
  17. Umiński P., "Bogactwo narodów" w świetle teorii uczuć moralnych - o człowieku w myśli Adama Smitha, "Studia Ekonomiczne" 2014, nr 180(1), Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.
  18. Zabieglik S.,Adam Smith, Wiedza Powszechna, Warszawa 2003.
  19. Zabieglik S., Etyka życia gospodarczego w twórczości Adama Smitha, "Annales" 2006, nr 9(1).
  20. Zagóra-Jonszta U., Adam Smith o własności, "Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu", t. 401, Wrocław 2015.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0013-3205
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu