BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Danowska-Prokop Barbara (Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach)
Tytuł
Wolność w poglądach przedstawicieli socjalizmu utopijnego oraz socjalizmu naukowego
Źródło
Prace Naukowe / Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach. Kategoria wolności w ujęciu wybranych kierunków myśli ekonomicznej, 2016, s. 102-125
Słowa kluczowe
Koncepcje wolności, Historia filozofii, Historia myśli ekonomicznej, Socjalizm
Concepts of freedom, History of philosophy, History of economic thought, Socialism
Abstrakt
Marks i Engels, a następnie ich kontynuatorzy, uważali, że ich filozofia, a tym samym i myśl ekonomiczno-społeczna, jest orędowniczką wolności oraz powszechnej sprawiedliwości. Reprezentując interesy ekonomiczne oraz społeczne proletariatu, występowali oni z ostrą krytyką kapitalizmu i kapitalistycznych stosunków produkcji (jednocześnie dostrzegając plusy płynące z liberalnego modelu człowieka) jako systemu społecznego, który nakłada na jednostkę/ /robotnika kajdany ekonomicznego zniewolenia i spycha go w odmęty biedy. Marks, bazując na materializmie historycznym, dochodzi do wniosku, że w następstwie rozwoju dziejowego ciemiężony i wykorzystywany proletariat stanie się siłą zdolną nie tylko do obalenia starego systemu społeczno-ekonomicznego, ale także do przejęcia przywództwa w społeczeństwie i budowy komunistycznego porządku. W nowych realiach ekonomicznych, społecznych i ustrojowych zaniknie nie tylko zniewolenie ekonomiczne i wyzysk, czyli zaniknie prywatna własność środków produkcji i posiadanie, ale także klasowa organizacja społeczeństwa i państwa. Proletariat mocą swej władzy wprowadzi własność publiczną i w ten sposób zlikwiduje anarchię kapitalistycznej produkcji społecznej. Dzięki temu ludzie staną się wolni w wymiarze ekonomicznym i społecznym. W komunizmie pojawi się więc dobre społeczeństwo, z dobrze zaspokojonymi potrzebami ekonomicznymi. Odmienny pogląd głoszą przeciwnicy nie tylko Marksa i Engelsa, ale i marksizmu. Według nich marksizm jest nie do pogodzenia z właściwie rozumianą wolnością ani z odpowiedzialnością, prowadzi bowiem do źle pojętego dyktatu większości nad mniejszością, który ponownie spycha jednostkę w niebyt ekonomiczno-społeczny i polityczny. (fragment tekstu)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Bibliografia
Pokaż
  1. Ajdukiewicz K. (1955), Franciszek Bacon z Werulamu. Dzieło i życie (wstęp) [w:] F. Bacon, Novum Organum, PWN, Warszawa.
  2. Bacon F. (1954), Nowa Atlantyda, Instytut Wydawniczy "Pax", Warszawa.
  3. Bacon F. (2004), Szkice polityczno-etyczne, De Agostini i Ediciones Altaya, Warszawa.
  4. Baczko B. (1994), Wyobrażenia społeczne. Szkice o nadziei i pamięci zbiorowej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  5. Campanella T. (1955), Miasto słońca, Ossolineum, Wrocław.
  6. Davis J.C. (2000), Utopia and the New World 1500-1700 [w:] R. Sachaer, G. Claeys, L. Tower Sargent (eds.), Utopia. The Search for the Ideal Society in the Western World, The York Public Library, Oxford University Press, New York - Oxford.
  7. Engels F. (1948), Anty-Dühring. Pan Eugeniusz Dühring dokonuje przewrotu w nauce, Książka i Wiedza, Warszawa.
  8. Heywood A. (2007), Ideologie polityczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  9. Kautsky K. (1950), Tomasz More i jego Utopia, Książka i Wiedza, Warszawa.
  10. Klonowicz St. (1919), Utopia Tomasza Morusa, Stowarzyszenie "Książka", Warszawa.
  11. Knies K. (1883), Die politische Oekonomie vom geschichtlichen Standpuncte, C. A. Schwetschke und Sohn, Braunschweig.
  12. Kuderowicz Z. (1989), Filozofia nowożytna Europy, PWN, Warszawa.
  13. Marks K. (1948), Nędza filozofii, Spółdzielnia Wydawnicza "Książka", Warszawa.
  14. Marks K. (1952), Kapitał, t. II, Książka i Wiedza, Warszawa.
  15. Marks K. (1953), Kapitał, t. III, Książka i Wiedza, Warszawa.
  16. Marks K. (1969), Dzieła, t. 21, Książka i Wiedza, Warszawa.
  17. Marks K., Engels F. (1957), Święta rodzina, czyli krytyka krytycznej krytyki. Przeciwko Brunonowi Bauerowi i spółce [w:] Dzieła, t. 2, Książka i Wiedza, Warszawa.
  18. Marks K., Engels F. (1961), Ideologia niemiecka. Krytyka najnowszej filozofii niemieckiej w osobach jej przedstawicieli Feuerbacha, B. Bauera i Stirnera, tudzież niemieckiego socjalizmu w osobach różnych jego proroków [w:] Dzieła, t. 3, Książka i Wiedza, Warszawa.
  19. Marks K., Engels F. (1972), Dzieła, t. 20, Książka i Wiedza, Warszawa.
  20. Morus T. (1947), Utopia, Instytut Wydawniczy "Kultura", Poznań.
  21. Orsetti M. (1927), Karot Fourier. Apostoł pracy radosnej, Wydawnictwo Związku Spółdzielni Spożywców RP, Warszawa.
  22. Owen R. (1948), Wybór pism, t. 1 i t. 2, Książka i Wiedza, Warszawa.
  23. Saint-Simon H. (1968), Pisma wybrane, t. 1 i t. 2, Książka i Wiedza, Warszawa.
  24. Tatarkiewicz W. (1985), O szczęściu, PWN, Warszawa.
  25. Taylor E. (1957), Historia rozwoju ekonomiki, T. I, PWN, Poznań.
  26. Tazbir J. (1986), Myśl polska w nowożytnej kulturze europejskiej, Nasza Księgarnia, Warszawa.
  27. Wiszniewski M. (1976), Bacona metoda tłumaczenia natury i inne pisma filozoficzne, PWN, Warszawa.
  28. Wołgin W.P. (1989), Szkice o zachodnioeuropejskim socjalizmie utopijnym, PIW, Warszawa.
Cytowane przez
Pokaż
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu