BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Luzar-Błaż Katarzyna (Uniwersytet Jagielloński), Grodzińska-Jurczak Małgorzata (Uniwersytet Jagielloński), Cent Joanna (Uniwersytet Jagielloński)
Tytuł
Partycypacja społeczna w zarządzaniu terenami chronionymi na przykładzie obszaru Natura 2000 - Dolinki Jurajskie
Public Participation in Protected Area Management - a Case of Natura 2000 Site - Dolinki Jurajskie (Jurassic Valleys)
Źródło
Wieś i Rolnictwo, 2017, nr 2 (175), s. 49-67, tab., bibliogr. 57 poz.
Słowa kluczowe
Program Natura 2000, Obszary chronione, Partycypacja społeczna, Zarządzanie, Ochrona przyrody, Gospodarowanie zasobami naturalnymi, Wyniki badań
Natura 2000 Networking Programme, Protected area, Social participation, Management, Nature protection, Natural resources management, Research results
Uwagi
streszcz., summ.
Kraj/Region
Dolinki Jurajskie
Jurassic Valleys
Abstrakt
Partycypacyjne zarządzanie obszarami chronionymi opierające się na współpracy różnych grup interesariuszy to najskuteczniejsza z dotychczas wypracowanych form gospodarowania zasobami przyrody. W Polsce tego typu model zarządzania jest wciąż podejściem nowym i pomimo sprzyjającej w tej materii legislacji nie jest stosowany rutynowo. Celem niniejszej pracy było określenie potrzeb, preferencji, konfliktów oraz potencjału partycypacji różnych grup interesariuszy obszaru Natura 2000 - Dolinki Jurajskie PLH120005 do uczestnictwa w tworzeniu Planów Zadań Ochronnych (PZO) oraz w zarządzaniu niniejszym terenem. Analizowano również sieć połączeń pomiędzy instytucjami zarządzającymi, wizję Dolinek wśród interesariuszy oraz współpracę pomiędzy nimi. Badania miały charakter jakościowy i obejmowały technikę wywiadu pogłębionego, analizę SWOT i analizę powiązań SWOT; zostały przeprowadzone w czterech gminach położonych na terenie Dolinek Jurajskich w okresie od maja do lipca 2015 r. Wyniki badań mogą stanowić przydatny materiał dla instytucji zajmujących się zarządzaniem przyrodą zarówno na terenie badawczym, jak i na innych obszarach Natura 2000 w Polsce. (abstrakt oryginalny)

A participatory model of protected area management, which is based on the cooperation of groups of various stakeholders and local communities, has so far been the most effective method of natural resources management. In Poland, it is relatively new and although well supported by legislation, it has not been widely applied in practice yet. The aim of the article was to determine needs, preferences and conflicts, as well as participatory potential of various groups of stakeholders of Natura 2000 site - Dolinki Jurajskie PLH120005 (Jurassic Valleys) in developing a plan of protection tasks, and in managing this territory. The article provides for an analysis of a cooperation network between governing institutions, different perspectives of the stakeholders and their cooperation by applying qualitative methodology, namely SWOT analysis, SWOT connection analysis and in-depth interviews conducted in Dolinki Jurajskie (Jurassic Valleys) between May and July 2015. The results of this study include recommendations for institutions dealing with nature conservation in the area under investigation, as well as on other Natura 2000 sites in Poland. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Bibliografia
Pokaż
  1. Alphandery P., Fortier A. (2001). Can a territorial policy be based on science alone? The system for creating the Natura 2000 network in France. Sociologia ruralis, 41,3,311-328.
  2. Arnstein S.R. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of planners, 35,4, 216-224.
  3. Bal M., Bryde D., Fearon D., Ochieng E. (2013). Stakeholder engagement: Achieving sustainability in the construction sector. Sustainability, 5, 2, 695-710.
  4. Beattie M., Annis R.C. (2007). Community Collaboration Project: Empowering Communities and Building Capacity 2005-2008 Integrated Performance Measurement & Evaluation. Rural Development Institute, Brandon University.
  5. Brodie E., Cowling E., Nissen N.. Paine A.E., Jochum V., Warburton D. (2009). Understanding Participation: A Literature Review. National Council for Voluntary Organisations.
  6. Calvet-Mir L., Maestre-Andres S., Molina J.L., van den Bergh J. (2015). Participation in protected areas: A social network case study in Catalonia, Spain. Ecology and Society, 20, 4,45.
  7. Camp R.J., Knight R.L. (1998). Effects of rock climbing on cliff plant communities at Joshua Tree National Park, California. Conservation Biology, 12, 1302-1306.
  8. Cent J., Grodzińska-Jurczak M., Pietrzyk-Kaszyńska A. (2014). The emerging multilevel environmental governance in Poland - local stakeholders involvement in the designation of Natura 2000 sites. Journal for Nature Conservation, 22, 93-102.
  9. Cent J., Kobierska H., Grodzinska-Jurczak M., Bell S. (2007). Who is responsible for Natura 2000 in Poland? A potential role of NGOs in establishing the programme. International Journal of Environment and Sustainable Development, 6, 4, 422-435.
  10. Czarnecki A. (2010). Sieć Natura 2000 w opinii lokalnych przedsiębiorców z terenu Zielonych Płuc Polski. Wieś i Rolnictwo, 1, 146, 187-201.
  11. Dacko M. (2010). Sieć Natura 2000 a stan lokalnej gospodarki obszarów wiejskich Zielonych Płuc Polski - ujęcie modelowe. Wieś i Rolnictwo, 1, 146, 202-217.
  12. Długosz D., Wygnański J.J. (2005). Obywatele współdecydują: przewodnik po partycypacji społecznej. Warszawa: Stowarzyszenie na rzecz Forum Inicjatyw Pozarządowych.
  13. Dubel A. (2016). Dobre praktyki udziału społecznego w zarządzaniu środowiskiem na obszarach Natura 2000 [skrypt]. Karpacki Uniwersytet Partycypacji. Stowarzyszenie Ekopsychologia.
  14. Dubel A. (red.), Cent J., Dubel K., Grodzińska-Jurczak M., Gutowska J., Kozieł M., Nieszporek K., Pietrzyk-Kaszyńska A. (2016). Wspólne zarządzanie przyrodą. Raport końcowy. Kraków: Stowarzyszenie Centrum Rozwiązań Systemowych.
  15. Dubel A., Jamontt-Skotis M., Królikowska K., Czapski M" Dubel K. (2013). Metody rozwiązywania konfliktów na obszarach Natura 2000. Wrocław, Kraków: Stowarzyszenie Centrum Rozwiązań Systemowych.
  16. Ducker D.J. (2012). A psychosocial approach to stakeholder participation in environmental problem solving. The case of the contaminated site cleanup at Mapua, New Zealand. Environmental Management and Sustainable Development, 1, 2, 163.
  17. Elsawah S., Guillaume J.H., Filatova Т., Rook J., Jakeman A.J. (2015). A methodology for eliciting, representing, and analysing stakeholder knowledge for decision making on complex socio-ecological systems: From cognitive maps to agentbased models. Journal of Environmental Management, 151, 500-516.
  18. Gawin D., Gliński P. (red.) (2006). Civil Society in the Making. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
  19. Głogowska M., Szendera W., Chmielewski W. (2013). Konflikty społeczne na obszarach Natura 2000 w Polsce. Woda - Środowisko - Obszary Wiejskie, 13, 31-41.
  20. Górska M. (2015). Europejska Sieć Ekologiczna Natura 2000. Warszawa: Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków.
  21. Grodzińska-Jurczak M. (2008). Rethinking of nature conservation policy in Poland: The need of human dimensions approach. Human Dimensions of Wildlife, 13, 380-381.
  22. Grodzińska-Jurczak M., Boćkowski M., Cent J., Pietrzyk-Kaszyńska A. (2012). Problemy społeczno-ekonomiczne przy wyznaczaniu obszarów Natura 2000 w Polsce. Socioeconomic problems during Natura 2000 site selection process. TEKA Komisji Ochrony i Kształtowania Środowiska Przyrodniczego Oddziału PAN w Lublinie, 9, 64-69.
  23. Grodzińska-Jurczak M., Cent J. (201 la). Can public participation increase nature conservation effectiveness? Innovation. The European Journal of Social Science Research, 24, 3, 371-378.
  24. Grodzińska-Jurczak M., Cent J. (2011b). Expansion of nature conservation areas: Problems with Natura 2000 implementation in Poland? Environmental Management, 47,11-27.
  25. Guzal-Dec D., Zwolińska-Ligaj M. (2010). Sieć Natura 2000 w świetle opinii wójtów i radnych reprezentujących gminy objęte europejską siecią ekologiczną. Wieś i Rolnictwo, 1,146,171-186.
  26. Habuda A. (2010). Pozycja prawna gminy wiejskiej w procedurze wyznaczania i ochrony obszarów Natura 2000. Wieś i Rolnictwo, 1,146, 80-92.
  27. Hirschnitz-Garbers M., Stoll-Kleemann S. (2011). Opportunities and barriers in the implementation of protected area management: A qualitative meta-analysis of case studies from European protected areas. The Geographical Journal, 177,4, 321-334.
  28. Hockings M., Stolton S., Leverington F., Dudley N., Courrau J. (2006). Evaluating Effectiveness: A Framework for Assessing Management Effectiveness of Protected Areas. Wyd. 2. Gland, Switzerland - Cambridge, UK: IUCN.
  29. Houben G., Lenie К., Vanhoof К. (1999). A knowledge-based SWOT-analysis system as an instrument for strategic planning in small and medium sized enterprises. Decision support systems, 26, 2,125-135.
  30. Julien В., Lammertz M" Barbier J.M., Jen S., Ballesteros M., Bovis C.D., Krott M. (2000). Voicing interests and ConcErns: NATURA 2000: An ecological network in conflict with people. Forest Policy and Economics, 1, 3/4, 357-366.
  31. Kamal S., Grodzińska-Jurczak M. (2014). Should conservation of biodiversity involve private land? A Q methodological study in Poland to assess stakeholders' attitude. Biodiversity and Conservation, 23, 11, 2689-2704.
  32. Kłodziński M. (2010). Rozwój terenów wiejskich objętych siecią ekologiczną Natura 2000. Wieś i Rolnictwo, 1, 146, 146-156.
  33. Krajick K. (1999). Scientists - and climbers - discover cliff eco systems. Science, 283, 1623-1624.
  34. Lemos M.C., Agrawal A. (2006). Environmental governance. Annual Review of Environment and Resources, 31, 297-325.
  35. Lewenstein В., Schindler J., Skrzypiec R. (2010). Partycypacja społeczna i aktywizacja w rozwiązywaniu problemów społeczności lokalnych. Warszawa: Uniwersytet Warszawski, Stowarzyszenie CAL.
  36. Obłój K. (2007). Strategia organizacji. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
  37. Olech A. (red.) (2011). Partycypacja publiczna - o uczestnictwie obywateli w życiu lokalnej wspólnoty politycznej. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
  38. Ostrom E. (2010). Beyond markets and states: polycentric governance of complex economic systems. Transnational Corporations Review, 2,2, 1-12.
  39. Paloniemi R., Apostolopoulou E., Cent J., Bormpoudakis D., Scott A., Grodzińska-Jurczak M., Tzanopoulos J., Koivulehto M., Pietrzyk-Kaszyńska A., Pantis J. (2015). Public participation and environmental justice in biodiversity governance in Finland, Greece, Poland and the UK. Environmental Policy and Governance, 25, 5, 330-342.
  40. Perepeczko В. (2010). Postawy i oczekiwania proekologiczne mieszkańców wsi obszarów chronionych. Wieś i Rolnictwo, 1, 146,157-170.
  41. Pietrzyk-Kaszyńska A., Grodzińska-Jurczak M. (2015). Bottom-up perspectives on nature conservation systems: The differences between regional and local administrations. Environmental Science & Policy, 48, 20-31.
  42. Poteete A.R., Janssen M.A., Ostrom E. (2010). Working Together: Collective Action, the Commons, and Multiple Methods in Practice. Princeton: Princeton University Press.
  43. Rejt Ł. (2013). Przedmiot ochrony w OSO i SOO Natura 2000. Muzeum i Instytut Zoologii PAN, http://www.fwie.eco.pl/fwie/natura/przedmiot_ochrony.pdf [dostęp: 28.06.2017].
  44. Scolozzi R., Schirpke U., Morri E., DAmato D., Santolini R. (2014). Ecosystem services-based SWOT analysis of protected areas for conservation strategies. Journal of environmental management, 146, 543-551.
  45. Silverman D. (2010). Prowadzenie badań jakościowych (tłum. J. Ostrowska, red. K.T. Konecki). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  46. Stoll-Kleemann S., Welp M. (red.) (2006). Stakeholders Dialogues in Natural Resources Management. Theory and Practice. Berlin-Heidelberg: Springer-Verlag.
  47. Strzelecka M" Grodzinska-Jurczak M., Pietrzyk-Kaszyńska А. (2013). Empowerment - istota czynnika ludzkiego w ochronie przyrody. Chrońmy Przyrodę Ojczystą, 69,2,86-95.
  48. Yosie T.F., Herbst T.D. (1998). Using Stakeholder Processes in Environmental Decision making. An Evaluation of Lessons Learned, Key Issues, and Future Challenges. Ruder Finn, Washington: American Industrial Health Council.
  49. Zawartka J. (2013). Park Krajobrazowy Dolinki Krakowskie przewodnik. Kraków: Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego.
  50. Żabiński L. (red.) (2000). Analiza strategiczna przedsiębiorstwa na potrzeby wyboru strategii rozwoju (za pomocą metody SWOT). Katowice: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Katowicach.
  51. SDF dla obszaru Dolinki Jurajskie, natura2000.gdos.gov.pl/datafiles/download/PLH120005/ sdf.
  52. Strategia Rozwoju Gminy Krzeszowice (SRG Krzeszowice) na lata 2014-2022, http://bip. malopolska.pl/umkrzeszowice/Article/id, 11921 .html.
  53. Strategia Rozwoju Gminy Wielka Wieś (SRG Wielka Wieś) na lata 2014-2020, http://bip. malopolska.pl/gwielkawies/Article/get/id,983967.html.
  54. Strategia Rozwoju Gminy Zabierzów (SRG Zabierzów) na lata 2014-2020, http://zabierzow. org.pl/wp-content/uploads/2014/12/StrategiaRozwoju-Gminy-Zabierz%C3%B3w-na- lata-2014-2020.pdf.
  55. Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego gminy Jerzmanowice-Przeginia (SRG Jerzma- nowice-Przeginia) na lata 2014-2020, http://www.jerzmanowice-przeginia.pl/index. php/nowa-strategia-rozwoju-gminy.
  56. Ustawa z dnia października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20081991227.
  57. Ustawa o Ochronie Przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. Dz.U. 2004 nr 92, poz. 880, http:// isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040920880.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0137-1673
Język
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.7366/wir022017/03
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu