BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Łukaszewicz-Jędrzejewska Ewa (Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu)
Tytuł
Funkcje dekoracji ceramicznej w przestrzeni industrialnej dawnej cegielni w Nowogrodźcu koło Bolesławca (1864-2012)
Features of Ceramic Decoration in Industrial Space of the Former Clinker Works in Nowogrodziec Near Bolesławiec (1880-1930)
Źródło
Szkło i Ceramika, 2017, nr 5, s. 6-9, rys., bibliogr. 7 poz.
Słowa kluczowe
Wyroby ceramiczne, Architektura, Sztuka
Ceramic products, Architecture, Art
Uwagi
streszcz., summ.
Abstrakt
Artykuł jest próbą zdefi niowania pozaestetycznych funkcji dekoracji w zespole industrialnym. Zespół dawnej klinkierni w Nowogrodźcu powstałej w 1864 roku jest jednostkowym przykładem zachowanego na Dolnym Śląsku założenia industrialnego, w którym oprócz funkcjonalnych cech zakładu, dużą rolę odgrywa bogata i zróżnicowana pod względem chronologicznym i stylistycznym dekoracja elewacji. Występuje ona na wszystkich budynkach zespołu, tworząc unikalny rodzaj plenerowego wzornika asortymentu pochodzącego z lat 1870-1940/2010. Są to fryzy, plakiety, płytki ceramiczne, kształtki terakotowe formy oraz rozbudowane przedstawienia fi guralne - zoomorfi czne, floralne, fantastyczne, przykłady szkliwa i barwienia ceramiki oraz wzorcowe zestawy dekoracyjne w funkcji reklamy zewnętrznej. Oprócz wartości estetycznej mają one szereg funkcji pozaestetycznych ważnych dla badaczy kultury industrialnej - funkcje normatywne, techniczne, technologiczne, analityczne (stan zachowania ceramiki elewacyjnej), identyfikacji i reklamy zakładu oraz podstaw do wydawania decyzji i podejmowania prac konserwatorskich. Próba odczytania pozaestetycznych walorów dekoracji prezentuje rozbudowane metodologiczne podejście do procedur dokumentacji obiektów industrialnych. (abstrakt oryginalny)

he article presents the results of documentation works underway at the historical complex of buildings of the former clinker works. They were the basis for entering the site and the unique decorative elements into the register of technological and industrial monuments. The clinker works in Nowogrodziec, built between 1864-1930, are an example of industrial complex in which, apart from purely functional features - the spatial arrangement and the structure of buildings serving technological needs - we also fi nd the ceramic facade ornaments. They are present on administrative and production buildings (pattern shop, mould room, raw materials storage facilities, drying room, furnace rooms, and chimneys). Chronological stratification of the complex made it possible to date the glazes, plaques, ceramic tiles, fi gures and individual ornamental motifs appearing on the building facades. The ornaments serve also as a presentation of ceramic techniques and technology - colourful glazes and masses. Another characteristic feature of these decorations is the rich variety of motifs, compositions and techniques found frequently within a single building. It constitutes a type of an "outdoor" catalogue of architectural elements, details and terracotta sculpture forms manufactured at the works from the beginning of its operation until 1980's. The efforts to document the complex made it possible to confirm the hypothesis that the ornaments constituted a standard of reference. In addition to the aesthetic value, they have a number of non-essential functions important for industrial culture researchers - normative, technical, technological, analytical functions (state of the facade ceramics), identification and advertising of the plant and the basis for decision making and conservation. The attempt to read the non-ethical values of the decoration presents an elaborate methodological approach to documentation procedures of industrial objects. Apart from their aesthetic value, the ornaments are normative in character, of importance for conservation or preservation decisions made in connection with the planned revitalization of the site. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Hensel H., (1927), Die Entwicklung des Heimatortes Ullersdorf am Queis. Kreis Bunzlau. (b.m.w)
  2. Landsberger F., (1928), Die neue Polizeipraesidium, [w:] "Schlesische Monatshefte", Jg. 5, nr 12, s. 523
  3. Liebold B., (1891), Ziegelrohbau. Taschenbuch fur Bauhandwerker I Teil. Sammlung von (...) Sockel-, Band-, Gurt-, und Hauptgesimsen, Details, Fries (...) Enhaltend 480 Figuren, Holzminden, s. 37-41
  4. Łukaszewicz-Jędrzejewska E., (2011), Dokumentacja ewidencyjna zespołu dawnej klinkierni w Nowogrodźcu, niepubl., w archiwum Dolnośląskiego Konserwatora Zabytków
  5. Łukaszewicz-Jędrzejewska E., (2014), Ceramiczna dekoracja elewacji budynków zespołu dawnej fabryki klinkieru w Nowogrodźcu koło Bolesławca, [w:] Integracja sztuki i techniki w architekturze i urbanistyce, Bydgoszcz, s. 213-223
  6. Klinkott M., (1988), Die Backsteinbaukunst der Berliner Schule, von K.F. Schinkel bis zum Anfang des Jahrhunders, Berlin, s. 18-20.
  7. Ornamente und Skulpturen nach Persius, Schinkel, Stiler, Strack, Stier und andere berumten Architekten so wie nach antiken Modellen aus Chaussee-Staub und terra cotta gefertigt in der Fabrik von Ernst March Charlottenburg bei Berlin, z lat 1873, 1880-88, Berlin
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0039-8144
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu