BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Kacprzak Ewa (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), Głębocki Benicjusz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
Tytuł
Urban sprawl a zmiany zasobów użytków rolnych na obszarach wiejskich aglomeracji poznańskiej w latach 1990-2016
Urban Sprawl and Changes in Farmland Resources in the Rural Areas of the Poznań Agglomeration in the Years 1990-2016
Źródło
Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna / Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2016, nr 34, s. 99-118, rys., tab., bibliogr.48 poz.
Słowa kluczowe
Użytki rolne, Gospodarstwa rolne, Użytkowanie ziemi
Agricultural land, Arable farm, Land use
Uwagi
streszcz., summ.
Kraj/Region
Aglomeracja poznańska
Poznań agglomeration
Abstrakt
Głównym celem niniejszego opracowania jest identyfikacja i ocena zmian zachodzących w zasobach użytków rolnych obszarów wiejskich aglomeracji poznańskiej pod presją dynamicznie rozwijającego się na przełomie XX i XXI w. procesu urban sprawl. Analizie poddano również strukturę własnościową tych zasobów koncentrując się na przedstawieniu skali, dynamiki oraz przestrzennego zróżnicowania zmian w powierzchni użytków rolnych będących własnością prywatną, a niestanowiących gospodarstw rolnych. Podjęto także próbę wyróżnienia czynników determinujących ubytek użytków rolnych z gospodarstw rolnych.(abstrakt oryginalny)

The chief goal of this paper was to identify and assess changes in farmland resources in the rural areas of the Poznań agglomeration that have been taking place as a result of urban sprawl, dynamically advancing in the late 20th and early 21st centuries. An analysis was also made of the ownership structure of those resources, with a focus on the scale, dynamics and spatial differences in changes that have occurred in the area of privately owned farmland that is no longer part of agricultural holdings. Also identified were factors determining the outflow of agricultural land from farms. In the Poznań agglomeration urban sprawl has been found to cause a systematic decline in the area of farmland. Its use for non-agricultural purposes leads to cutting down agricultural production and changes in its structure, and in effect to a reduction in its agricultural function, or even its marginalisation. Private properties that are not agricultural holdings have gained in significance. The area of privately owned farmland tends to increase mostly via the acquisition of land of liquidated farms, or those divided into smaller parts. This is the result of the situation on the agglomeration's landed property market. The growing demand for building lots located near Poznań and other towns of the agglomeration has caused a rise in farmland prices and an upsurge of interest of farm owners in the sale of the whole or parts of farmland as a source of sometimes very large financial gains(original abstract)
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Antrop M. 2004. Landscape change and urbanization process in Europe. Landscape and Urban Plan-ning, 67(1-4): 9-26.
  2. Alig R.J., Kline J.D., Lichtenstein M. 2004. Urbanization on the US landscape: looking ahead in the 21st century. Landscape and Urban Planning, 69: 219-234.
  3. Banai R., DePriest T. 2014. Urban Sprawl: Definitions, Data, Methods of Measurement, and Envi-ronmental Consequences. Journal of Sustainability Education, 7 (http://www.jsedimen-sions.org/wordpress/content/urban-sprawl-definitions-data-methods-of-measurement-and-environmental-consequences_2014_12/).
  4. Bański J. 2008. Strefa podmiejska - już nie miasto jeszcze nie wieś. [W:] A. Jezierska-Thole, L. Ko-złowski (red.), Gospodarka przestrzenna w strefie kontinuum miejsko-wiejskiego w Polsce. Wy-dawnictwo Naukowe UMK, Toruń, s. 29-43.
  5. Barnard C. 2000. Urbanization Affects a Large Share of Farmland. Agriculture and the Rural Econo-my, 10(2): 57-63.
  6. Bhatta B. 2010. Analysis of Urban Growth and Sprawl from Remote Sensing Data. Springer-Verlag, Heidelberg.
  7. Bhatta B., Saraswati S., Bandyopadhyay D. 2010. Urban sprawl measurement from remote sensing data. Applied Geography, 30(4): 731-740 (http://dx.doi.org/10.1016/j.apgeog.2010.02.002).
  8. Falkowski J. 2009. Zagospodarowanie podmiejskiej przestrzeni geograficznej w Polsce. [W:] I. Jaż-dżewska (red.), Współczesne problemy przemian strukturalnych przestrzeni geograficznej. Aka-demia Pomorska w Słupsku, Słupsk, s. 217-232.
  9. Głębocki B. 2008. Zmiany w strukturze własnościowej i użytkowania gruntów w Poznaniu i jego strefie podmiejskiej (1990-2007). [W:] T. Kaczmarek, A. Mizgajski (red.), Powiat poznański. Jakość przestrzeni i jakość życia. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s. 177-192.
  10. Głębocki B., Kacprzak E. 2011. Zmiany użytkowania ziemi w aglomeracji poznańskiej w latach 1990-2007. [W:] E. Kacprzak, B. Maćkiewicz (red.), Gospodarka rolna w aglomeracji poznańskiej. Bi-blioteka Aglomeracji Poznańskiej, 16: 41-60.
  11. Głębocki B., Kacprzak E. 2012. Rolnictwo. [W:] Studium uwarunkowań rozwoju przestrzennego aglomeracji poznańskiej. CBM UAM, Poznań, s. 62-82.
  12. Grabowski W. (red.) 2010. Transport w aglomeracji poznańskiej. Biblioteka Aglomeracji Poznańskiej 4.
  13. Hayden D. 2004. A Field Guide to Sprawl. W.W. Norton, New York.
  14. Jankowiak J. 2005. Zmiany użytkowania ziemi w okresie transformacji gospodarki w Polsce. [W:] L. Ryszkowski, A. Kędziora (red.), Ochrona środowiska w gospodarce przestrzennej. Zakład Badań Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN, Poznań, s. 115-125.
  15. Johnson M. 2001. Environmental Impacts of Urban Sprawl: A Survey of the Literature and Proposed Research Agenda. Environment and Planning, 33: 717-735.
  16. Kacprzak E. 2011. Warunki przyrodnicze rozwoju rolnictwa w aglomeracji poznańskiej. [W:] E. Kac-przak, B. Maćkiewicz (red.), Gospodarka rolna w aglomeracji poznańskiej. Biblioteka Aglomeracji Poznańskiej, 16: 12-26.
  17. Kacprzak E., Głębocki B. 2010. Procesy urbanizacyjne w województwie wielkopolskim w latach 1990-2007. [W:] P. Szmielińska-Pietraszek, W. Szymańska (red.), Przemiany ilościowe i jakościowe w przestrzeni geograficznej. Akademia Pomorska w Słupsku, Słupsk, s. 151-177.
  18. Kacprzak E., Maćkiewicz B. 2011. Wyłączenia użytków rolnych z produkcji rolniczej w powiecie po-znańskim w latach 2000-2009. [W:] E. Kacprzak, B. Maćkiewicz (red), Gospodarka rolna w aglo-meracji poznańskiej. Biblioteka Aglomeracji Poznańskiej, 16: 61-70.
  19. Kacprzak E., Maćkiewicz B. 2013. Farmland conversion and changes in the land-use pattern in the Poznań agglomeration over the years 2000-2009. Quaestiones Geographicae, 32(4): 91-102.
  20. Kaczmarek T., 2008. Aglomeracja poznańska jako region badania i działania. [W:] T. Kaczmarek, A. Mizgajski (red.), Powiat poznański. Jakość przestrzeni i jakość życia. Bogucki Wydawnictwo Na-ukowe, Poznań, s. 15-36.
  21. Kaczmarek L., Mikuła Ł. 2012. Zabudowa mieszkaniowa. [W:] Studium uwarunkowań rozwoju prze-strzennego aglomeracji poznańskiej. CBM UAM, Poznań, s. 88-93.
  22. Krasowicz S., Oleszek W., Horabik J., Dębicki R., Jankowiak J., Stuczyński T., Jadczyszyn J. 2011. Ra-cjonalne gospodarowanie środowiskiem glebowym Polski. Polish Journal of Agronomy, 7: 43-58.
  23. Lisowski A., Grochowski M. 2007. Procesy suburbanizacji. Uwarunkowania, formy i konsekwencje. Opracowanie przygotowane na zlecenie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, Warszawa (www.mrr.gov.pl/rozwoj_regionalny/poziom.../Lisowski.pdf).
  24. Maćkiewicz B. 2007. Rynek nieruchomości niezabudowanych w Poznaniu i powiecie poznańskim w latach 1995-2000. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s. 155.
  25. Maćkiewicz B. 2008. Ceny nieruchomości niezabudowanych jako kryterium zmian funkcjonalno przestrzennych w aglomeracjach miejskich. Studia Obszarów Wiejskich, 13: 89-101.
  26. Maćkiewicz B. 2010. Obrót gruntami w aglomeracji poznańskiej. [W:] M. Słupińska (red.), Innowa-cyjna metropolia konkurencyjny region, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geografica Socio-Oeconomica, 256: 189-201.
  27. Maćkiewicz B. 2011. Obrót gruntami niezabudowanymi w aglomeracji poznańskiej w latach 1999-2009. [W:] E. Kacprzak, B. Maćkiewicz (red.), Gospodarka rolna w aglomeracji poznańskiej, Bi-blioteka Aglomeracji Poznańskiej, 16: 71-70-89.
  28. Maćkiewicz B. 2012. Rynek nieruchomości. [W:] T. Kaczmarek (red.), Studium uwarunkowań roz-woju przestrzennego aglomeracji poznańskiej, Centrum Badań Metropolitalnych UAM, Poznań, s. 82- 87.
  29. Maćkiewicz B. 2016. Gospodarka gruntami. [W:] T. Kaczmarek, Ł. Mikuła (red.), Koncepcja kierun-ków rozwoju przestrzennego Metropolii Poznań, Centrum Badań Metropolitalnych UAM, Poznań, s. 171-179.
  30. Maćkiewicz B., Kacprzak E. 2015. Policies of farmland use in the agglomeration of Poznań. Studia Regionalia, 41-42: 115-128.
  31. Maćkiewicz B., Świderski A. 2004. Procesy suburbanizacyjne na obszarze powiatu poznańskiego w latach 1995-2000. [W:] J. Parysek (red.), Rozwój regionalny i lokalny w Polsce w latach 1995-2002. Bogucki Wydawnictwo Naukowe. Poznań.
  32. Maćkiewicz B., Świderski A. 2006. Zmiany cen gruntów rolnych w powiecie poznańskim w latach 1995-2000. [W]: B. Głębocki, E. Kacprzak (red.), Przemiany na obszarach wiejskich - sukcesy i niepowodzenia. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s. 233-241.
  33. Miasta jutra - wyzwania, wizje, rozwiązania. 2011. Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej, Ko-misja Europejska, Luksemburg (http://ec.europa.eu/regional_policy/conferences/ citiesoftomor-row/index_en.cfm).
  34. Obwieszczenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewi-dencji gruntów i budynków. 2015 (Dz.U. 2015 poz. 542) (http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServle-t?id=WDU20150000542).
  35. Parysek J.J. 2007. Urban development and urban governance. [W:] J. J Parysek, A. Toelle (red.), Urban development and urban governance. Quaestione Geographicae, 26 B: 7-14.
  36. Parysek J.J. 2008. Procesy suburbanizacyjne w aglomeracji poznańskiej. [W:] T. Kaczmarek, A. Mizgajski (red.), Powiat poznański. Jakość przestrzeni i jakość życia. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s. 71-90.
  37. Parysek J.J., Wojtasiewicz L., Gruchman B. 2010. Wyzwania i kierunki rozwoju aglomeracji poznań-skiej. Biblioteka Aglomeracji Poznańskiej, 4.
  38. Raszeja E., Wilkaniec A., de Mezer E. 2010. Krajobraz i dziedzictwo kulturowe wsi w aglomeracji poznańskiej. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.
  39. Scorsone E.A. 2004. Rural Development and Urban Sprawl: Converging Interests or Opposing Sides?, Southern Rural Development Center, 7(1): 3-10 (http://www.greaterlansingurbanservice.org/documents/Rural Development Urban Sprawl.pdf).
  40. Stuczyński T., Łopatka A. 2009. Prognoza przekształceń gruntów rolnych na cele związane z urbani-zacją w perspektywie roku 2030. Studia i Raporty IUNG - PIB 14: 259-271.
  41. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. 2015. Gmina Suchy Las. Cz. B (http://www.bip.suchylas.pl/115/studium-uwarunkowan-i-kierunkow-zagospodarowania-przestrzennego/).
  42. Studium uwarunkowań rozwoju przestrzennego aglomeracji poznańskiej. 2012. CBM UAM, Poznań, s. 270.
  43. Świderski A. 2007. Geoinformcyjne modele prognozowania użytkowania ziemi. Expol, P. Rybiński, J. Dąbek sp.j., Poznań.
  44. Świderski A. 2008. Prognozowanie zmian użytkowania ziemi powiatu poznańskiego. [W:] T. Kaczma-rek, A. Mizgajski (red.), Powiat poznański. Jakość przestrzeni i jakość życia. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s. 193-206.
  45. Urban Sprawl in Europe - The ignored challenge. 2006. Report No 10. European Environment Agen-cy, Copenhagen (http://www.eea.europa.eu/publications/eea_report_2006_10).
  46. Wilson B., Chakraborty A. 2013. The Environmental Impacts of Sprawl: Emergent Themes from the Past Decade of Planning Research. Sustainability, 5: 3302-3327.
  47. Wytyczne dotyczące najlepszych praktyk w zakresie ograniczania, łagodzenia i kompensowania pro-cesu zasklepiania gleby. 2012. Komisja Europejska, Luksemburg (http://ec.europa.eu/environ-ment/soil/pdf/guidelines/pub/soil_pl.pdf).
  48. Zasada I., Loebl W., Köstl M., Piorr A. 2013. Agriculture under human influence: a spatial analysis of farming systems and land use in european rural-urban-regions. Europ. Countrys., 1: 71-88.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
2353-1428
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu