BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Zajadło Jerzy (Uniwersytet Gdański)
Tytuł
Sumienie sędziego
Judicial Conscience
Źródło
Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 2017, nr 4, s. 31-41, bibliogr. 25 poz.
Słowa kluczowe
Sądownictwo, Etyka, Aksjologia, Prawo konstytucyjne
Judicature, Ethics, Axiology, Constitutional law
Uwagi
streszcz., summ.
Abstrakt
Przedmiotem artykułu jest filozoficzno-prawna analiza pojęcia "sumienie sędziego", które pojawia się ostatnio dosyć często w dyskursie publicznym. Autor proponuje jego szerokie rozumienie i wyróżnia cztery różne źródła sędziowskiego sumienia: 1) światopogląd, najczęściej o podłożu religijnym; 2) profesjonalizm; 3) konflikty aksjologiczne wewnątrz systemu prawa; 4) świadomość przynależności do odrębnej, trzeciej władzy. Autor pokazuje to na przykładzie orzecznictwa sądów amerykańskich w sprawach niewolniczych z przełomu 18. i 19. wieku. Jego zdaniem można na tej podstawie dokonać pewnych paradygmatycznych ustaleń w zakresie możliwych postaw sędziów stojących w obliczu konfliktu aksjologicznego. W zakończeniu autor przenosi swoje rozważania na grunt obecnego polskiego kryzysu konstytucyjnego. (abstrakt oryginalny)

The subject of this paper is a philosophical-legal analysis of the concept of 'judicial conscience', recently a popular topic in public discourse. The author proposes a broad understanding of the term, and distinguishes four different sources of this conscience: i) a judge's worldview, which most often has a religious basis; ii) professionalism; iii) axiological conflicts internal to the legal system; and, iv) awareness of belonging to the judiciary as an independent power (the third estate). The author illustrates his analysis of judicial conscience through the example of US case-law from the turn of the eighteenth and nineteenth centuries, when courts adjudicated on cases involving fugitive slaves. According to the author, it is possible, on this basis, to determine some paradigmatic attitudes available to judges facing axiological conflict. In the conclusion, the author applies his reflections to the present Polish constitutional crisis. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka SGH im. Profesora Andrzeja Grodka
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Allan, J. (2015), The Activist Judge - Vanity of Vanities, w: L.P. Coutinho, M. La Torre, S.D. Smith (eds.), Judicial Activism. An Interdisciplinary Approach to the American and European Experiences, Springer, Heidelberg-New York-Dordrecht-London.
  2. Andrzejewska, M., Andrzejewski, M. (2016), Reforma procedury karnej 2013-2015 w wypowiedziach środowiska prawniczego (analiza statystyczna), Państwo i Prawo 71(11).
  3. Anscombe, G.E.M. (1958), Modern Moral Philosophy, Philosophy 33(124).
  4. Barak, A. (2006), The Judge in a Democracy, Pinceton University Press, Princeton-Oxford.
  5. Beaud, O. (2009), Reframing a debate among Americans: Contextualizing a moral philosophy of law, International Journal of Constitutional Law 7(1).
  6. Butler, P. (2007), When Judges Lie (and When They Should), Minnesota Law Review 91(6).
  7. Campbell, T. (2004), Separation of Powers in Practice, Stanford University Press, Stanford.
  8. Cover, R.M. (1975), Justice Accused. Antislavery and the Judicial Process, Yale University Press, New Haven-London.
  9. Dubisz, S. (red.) (2008), Uniwersalny słownik języka polskiego, t. P-Ś, WN PWN, Warszawa.
  10. Dworkin, R. (1975), The Law of Slavecatchers, Times Literary Supplement 5 December 1975.
  11. Dworkin, R. (2011), Justice for Hedgehogs, The Belknap Press of Harvard University Press, Cambridge (Mass.) - London.
  12. Dyzenhaus D. (2009), Are legislatures good at morality? Or better at it than the courts?, International Journal of Constitutional Law 7(1).
  13. Kłosińska, A., Sobol, E., Stankiewicz, A. (oprac.) (2010), Wielki słownik frazeologiczny PWN z przysłowiami, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  14. Möllers, C. (2013), The Three Branches. A Comparative Model of Separation of Powers, Oxford University Press, Oxford.
  15. Powell H.J. (2008), Constitutional Conscience. The Moral Dimension of Judicial Decision, The University of Chicago Press, Chicago-London.
  16. Radbruch, G (2009), Filozofia prawa, tłum. E. Nowak, WN PWN, Warszawa.
  17. Sadurski, W. (2009), Rights and moral reasoning: A unstated assumptiom - A comment on Jeremy Waldron's "Judges as moral reasoners", International Journal of Constitutional Law 7(1).
  18. Shytov, A.N. (2001), Conscience and Love in Making Judicial Decisions, Springer Science, Dordrecht.
  19. Solum, L.B. (2013), Virtue Jurisprudence: Towards an Areatic Theory of Law, w: L. Huppes-Cluysenaer, N.M.M.S. Coelho (red.), Aristotle and the Philosophy of Law: Theory, Practice and Justice, Springer, Dordrecht.
  20. Tokson, M. (2015), Judicial Resistance and Legal Change, The University of Chicago Law Review 82.
  21. Waldron, J. (2009), Judges as moral reasoners, International Journal of Constitutional Law 7(1).
  22. Waldron, J. (2009), Refining the question about judges' moral capacity, International Journal of Constitutional Law 7(1).
  23. Zajadło, J. (2008), Po co prawnikom filozofia prawa?, Wolters Kluwer, Warszawa.
  24. Zajadło, J. (2016), Nieposłuszeństwo sędziów, Państwo i Prawo 71(1).
  25. Zajadło, J. (2017), Sędziowie i niewolnicy. Szkice z filozofii prawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0035-9629
Język
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.14746/rpeis.2017.79.4.3
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu