- Autor
- Stecko Justyna (Politechnika Rzeszowska)
- Tytuł
- Subjectivity of Animals and Their Moral Status - Historical Aspect
Podmiotowość zwierząt i ich status moralny - aspekt historyczny - Źródło
- Humanities and Social Sciences, 2018, vol. 23 (XXIII), nr 25 (3), s. 353-360, bibliogr. 26 poz.
- Słowa kluczowe
- Hodowla zwierząt, Etyka, Historia filozofii, Moralność
Animal husbandry, Ethics, History of philosophy, Morality - Uwagi
- streszcz., summ.
- Abstrakt
- Człowiek jako istota świadoma i rozumna stara się określić swoje miejsce we wszechświecie, siebie wobec kosmosu, absolutu, logosu i przyrody. Współcześnie zagadnienie naszych relacji ze zwierzętami staje szczególnie ważne. Historyk Dominick LaCapra stwierdził nawet, że XXI wiek będzie wiekiem zwierząt35. Człowiek wykorzystuje zwierzęta na różne sposoby: zjada ich mięso, odziewa się w ich skórę, używa jako siły pociągowej, bawi się ich kosztem w cyrku oraz eksperymentuje w laboratoriach. Tak było od wieków, jednak to co wydaje się kluczowe to to, że od pewnego czasu hodowle stały się masowe, laboratoria zdecydowanie zbyt przesycone cierpieniem zwierząt a człowiek, mimo ciągłego rozwoju, niewiele zmienił w swoim stosunku do zwierząt. Celem artykułu jest krótka charakterystyka historycznych aspektów tego zjawiska w oparciu o poglądy filozofów na przestrzeni pond dwóch tysięcy lat. Analiza rozpoczyna się poglądami starożytnych filozofów takich jak Anaksagoras, Pitagoras czy Arystoteles, poprzez kluczowe koncepcje filozofów średniowiecznych przede wszystkim św. Augustyna i św. Tomasza aż po czasy nowożytne, w których zwrócono uwagę na myślicieli takich jak: Leonardo da Vinci, Michel Montaigne, Rene Descartes, Baruch Spinoza, La Mettrie, John Locke, Gottfried Wilhelm Leibniz, Jean Jacques Rousseau, Immanuel Kant, David Hume, Artur Schopenhauer czy Jeremy Bentham. Rozważania kończy krótkie podsumowanie w postaci koncepcji Darwina. (abstrakt oryginalny)
A man as a conscious and rational being tries to define his place in the universe, himself in relation to the cosmos, absolute, logos and nature. Nowadays, the issue of our relations with animals is becoming particularly important. Historian Dominick LaCapra even stated that the 21st century would be the age of animals2. A man uses animals in different ways: he eats their meat, apparels in their skin, uses them as a train force, plays with them at a cost in the circus and experiments in laboratories. It has been this way for centuries, but what seems crucial is that for some time the farms have become massive laboratories far too saturated with the suffering of animals, and the man, despite constant development, has changed little in his relation to animals. The aim of the paper is a brief description of the historical aspects of this phenomenon based on the views of philosophers over the past two thousand years. The analysis begins with the views of ancient philosophers such as Anaxagoras, Pythagoras and Aristotle, through the key concepts of medieval philosophers, first and foremost St. Augustine and Saint Thomas to modern times where attention was drawn to thinkers such as: Leonardo da Vinci, Michel Montaigne, Rene Descartes, Baruch Spinoza, La Mettrie, John Locke, Gottfried Wilhelm Leibniz, Jean Jacques Rousseau, Immanuel Kant, David Hume, Artur Schopenhauer or Jeremy Bentham. The considerations are concluded with a brief summary in the form of Darwin's concept. (original abstract) - Pełny tekst
- Pokaż
- Bibliografia
-
- Bekoff M., Pierce J., Dzika sprawiedliwość, Kraków 2018.
- Bentham J., Wprowadzenie do zasad moralności i prawodawstwa, Warszawa 1958.
- DeGrazia D., Prawa zwierząt. Bardzo krótkie wprowadzenie, Kraków 2014.
- Descartes R., Rozprawa o metodzie..., Kraków 2002.
- Gelb M.J., Myśleć jak Leonardo da Vinci, Poznań 2017.
- Hume D., Traktat o naturze ludzkiej, Warszawa 1963.
- Kant I., Uzasadnienie metafizyki moralności, Warszawa 1953.
- Leibniz G.W., Nowe rozważania dotyczące rozumu ludzkiego, Warszawa 1955.
- Locke J., Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego, Warszawa 1955.
- McCartney P., McCartney S., McCartney M., Poniedziałki bez mięs, Poznań 2012.
- Montaigne M., Próby, Warszawa 2009.
- Schopenhauer A., O wolności ludzkiej woli, Kraków 2004.
- Schopenhauer A., O podstawie moralności, Warszawa 2009.
- Singer P., Wyzwolenie zwierząt, PWN, Warszawa 2004.
- Singer P., Zwierzęta i ludzie jako istoty równe, "Etyka" 1980, nr 18.
- Spinoza B., Traktaty. Etyka, Warszawa 2009.
- Stecko J., Homo crudelis - koncepcja natury ludzkiej Mariana Zdziechowskiego w zderzeniu z czasami współczesnymi, Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej, seria: "Ekonomia i Nauki Humanistyczne" nr 1/2011.
- Ślipko T., Bioetyka, Kraków 2009.
- Św. Augustyn, Państwo Boże, Warszawa 2010.
- Vardy P., Etyka, poglądy i problemy, Zysk i spółka, Poznań 1995.
- Zarosa U., Status moralny zwierząt, Warszawa 2016.
- Zdziechowski M., O okrucieństwie, Kraków 1993.
- http://niechcianeizapomniane.org/filozofia-praw-zwierzat/ (23.12.2017).
- http://www.miesiecznik.znak.com.pl/6372008michal-bardelbestiarium-pliniusza-czyli-orelacji- ludzi-i-zwierzat-w-starozytnym-rzymie/ (13.12.2017).
- https://czarnaowca.org/zwierzeta/co-sie-dzieje-ze-zwierzetami/eksperymenty-na-zwierzetach/ (23.12.2017).
- https://swietostworzenia.pl/czytelnia/16-ekologia-franciszkanska/122-ekologiczny-dekalogsw- franciszka-z-asyzu (23.12.2017).
- Cytowane przez
- ISSN
- 2300-9918
- Język
- eng
- URI / DOI
- http://dx.doi.org/10.7862/rz.2018.hss.58
