BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Stopiak Magdalena (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie), Skorupski Michał (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie)
Tytuł
Błędy w ekspertyzie psychologiczno-sądowej - konsekwencje oraz odpowiedzialność biegłego
Erroneous psychological expert witness report - its consequences and the liability of the expert witness
Źródło
Rynek - Społeczeństwo - Kultura, 2017, nr spec. (26), s. 137-142, bibliogr. 38 poz.
Tytuł własny numeru
Prawo - koncepcje, regulacje, współczesne problemy
Słowa kluczowe
Biegły sądowy, Kryminalistyka, Odpowiedzialność, Psychologia, Postępowanie sądowe
Expert witness, Criminology, Responsibility, Psychology, Legal proceedings
Uwagi
streszcz., summ.
Abstrakt
Celem artykułu jest spojrzenie na charakter pracy biegłego psychologa sądowego w postępowaniu karnym z perspektywy prawnej i psychologicznej. Kodeks postępowania karnego w sposób bardzo ograniczony opisuje temat wymogów stawianych opiniom, jak i samym biegłym psychologom sądowym. Brak dostatecznej regulacji dotyczącej zawodu biegłego psychologa sądowego prowadzi do sytuacji, w której często można spotkać się z błędnymi ekspertyzami psychologiczno-sądowymi, rzutującymi w znamienny sposób na sytuację uczestników procesu oraz cały system prawny, a w konsekwencji na społeczeństwo. Autorzy na podstawie badań przeprowadzonych przez specjalistów z zakresu psychologii sądowej oraz diagnozy psychologicznej, danych statystycznych, a także literatury prawniczej podejmują próbę analizy sytuacji biegłego sądowego w systemie prawnym oraz odpowiedzi na pytanie, czy jego odpowiedzialności za ewentualne błędy w wykonywanych ekspertyzach w odpowiedni sposób zabezpiecza interesy społeczeństwa oraz oskarżonych. (abstrakt oryginalny)

The aim of the article is to investigate the nature of the work of an expert forensic psychologist in criminal proceedings from both the legal and psychological perspective. The Code of Criminal Procedure describes the requirements for expert-made opinions as well as for becoming an expert forensic psychologist in a very limited way. Lack of sufficient regulations regarding the profession leads to a situation in which one can often encounter erroneous psychological expert reports, projecting in a significant way on the situation of both the defendants and the entire legal system, and consequently the society. On the basis of research carried out by forensic psychology specialists, as well as statistical data and legal literature, the authors attempt to analyze the situation of a court expert in the legal system and answer the question whether his legal liability for possible errors adequately protects the interests of the society and the accused. (original abstract)
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Dzierżanowska J., Studzińska J., (2015) Kryteria oceny dowodu z opinii biegłego w orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego, "Roczniki nauk prawnych", Tom XXV, nr 2 -2015.
  2. Fiutak. A, Gardcka T., (2018) Jagiełło D., (red.), Aktualne problemy prawne w psychologii i medycynie, Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.
  3. Gardocka T., Jagiełło D., (2017) Zagadnienia dowodowe w procesie karnym, Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.
  4. Geller S., Król M., (1991) Kontakt interpersonalny w wywiadzie diagnostycznym. [w:] Swobodne techniki diagnostyczne. Wywiad i obserwacja, (red.) T. Szustrowa, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
  5. Gulla B., Niewiadomska I., Wysocka-Pleczyk M. (red.), (2010) Białe plamy w psychologii sądowej., Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  6. Gulla B., (2010) Ekspertyza psychologiczno-sądowa. [w:] Białe plamy w psychologii sądowej, (red.) B. Gulla, I. Niewiadomska, M. Wysocka-Pleczyk., Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  7. Kidyba A. (red.), (2014) Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część ogólna, [w:] http://lex.adm.uj.edu.pl/lex/index.rpc?&fromHistory=false#content.rpc-ASK-nro=201335509&wersja=-1&localNroPart=587370472&reqId=-1535926245386_729880734&class=CONTENT&loc=4&full=1&hId=7[22.07.2018].
  8. Komunikat Prezesa GUS z dnia 11 maja 2018r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w pierwszym kwartale 2018 r. [w:] https://stat.gov.pl/sygnalne/komunikaty-i-obwieszczenia/lista-komunikatow-iobwieszczen/komunikat-w-sprawie-przecietnego-wynagrodzenia-wi-kwartale-2018-roku,271,20.html, [23.07.2018].
  9. Królikowski M., Zalewski R. (red.), Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Komentarz do artykułów 222-316, https://sip.legalis.pl/document-view.seam?documentId=mjxw62zogi3damjwgq4dgmy, [23.07.2018].
  10. Łoś K., (2008) Ubezpieczenie OC biegłego sądowego, "Nieruchomości", nr 6.
  11. M. Nawrocki, (2018) art. 285 KPK Komentarz, [w:] Flaga-Geruszyńska K. (red.), Biegły w postępowaniu cywilnym i karnym. Komentarz praktyczny, orzecznictwo, wzory pism procesowych i orzeczeń, https://sip.legalis.pl/document-view.seam?documentId=mjxw62zogi3damjwgy4dcnq.
  12. Memon A., Vrij A., Bull R., (2001) Prawo i psychologia., "Gdańskie Wydawnictow Psychologiczne", wyd. 1.
  13. Oficjalna strona internetowa amerykańskiego Państwowego Rejestru Psychologów Świadczących Usługi Zdrowotne (z ang. National Register of Health Service Psychologists). https://www.nationalregister.org/pub/the-national-registerreport-pub/the-register-report-fall-2016/psychologists-in-the-legal-system-merging-and-avoiding-collisions-at-theintersection-of-psychology-and-law/ [dostęp: 22.07.2018].
  14. Oficjalna strona internetowa Office for National Statistics https://www.ons.gov.uk/employmentandlabourmarket/peopleinwork/earningsandworkinghours., [23.07.2018].
  15. Oficjalna strona internetowa National Career Service UK https://nationalcareersservice.direct.gov.uk/job-profiles/forensic-psychologist#., [22.07.2018].
  16. Ossowski R., Kasprzak E. (red.)., (2006) Model doskonalenia zawodowego psychologów, Bydgoszcz:, "Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego".
  17. Paprzycki L., (2011) Problematyka psychiatryczna i psychologiczna w prawie i postępowaniu karnym: granice kompetencji biegłych i organów procesowych, "Chowanna", Tom 2 (37).
  18. Pilszyk A., Waszkiewicz E., Gordon T., (2007) Źródła rozbieżności w opiniowaniu sądowo-psychologicznym., "Postępy Psychiatrii i Neurologii, nr 16 (4).
  19. Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 17 czerwca 1998 r. II KKN 311/97.
  20. Raport "Mental health in prisons" autorstwa Her Majesty's Prison and Probation Service, NHS England oraz Public Health England: https://www.nao.org.uk/wp-content/uploads/2017/06/Mental-health-in-prisons.pdf [22.07.2018].
  21. Raport "Wynagrodzenia biegłych sądowych - Polska na tle krajów europejskich" organizacji Europejskie Centrum Inicjatyw w Naukach Sądowych: http://forensicwatch.pl/web/pliki/baza-wiedzy/Opracowania/Wynagrodzenia-Bieglych.pdf [22.07.2018].
  22. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24.01.2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz.U. Nr 15, poz. 133).
  23. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu karnym, (Dz.U. 2013 poz. 508).
  24. Różańska-Kowalska K., Znaczenie ekspertyzy psychiatryczno-psychologiznej w procesie karnym na tle innych badań osobowopznawczych, "Palestra", 37/7-8.
  25. Stanik J., (2011) Psychologia i prawo: węzłowe problemy teoretyczne i aplikacyjne, "Chowanna 2", 13-98.
  26. Szymusik A., Gierowski J., (1981) Przedmiot i zakres ekspertyzy psychologicznej, [w:] Stanik J. (red.), Z problematyki pracy biegłego sądowego psychologa, Katowice: Uniwersytet Śląski.
  27. Usługi Zdrowotne (z ang. National Register of Health Service Psychologists): https://www.nationalregister.org/pub/the-national-registerreport-pub/the-register-report-fall-2016/psychologists-in-the-legal-system-merging-and-avoiding-collisions-at-theintersection-of-psychology-and-law [22.07.2018].
  28. Ustawa budżetowa na rok 2018 z dnia 11 stycznia 2018r. (Dz.U. 2018 poz. 291).
  29. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1961 r. Kodeks Cywilny (Dz.U.2018.1025 j.t.).
  30. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U.2017.1904 j.t.).
  31. Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw z dnia 11 marca 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 437).
  32. Ustawa z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 1 kwietnia 2016 r.).
  33. Waltoś S., Hofmański P., (2013) Proces karny. Zarys systemu, Warszawa: Wolters Kluwer.
  34. Warunki przyznawania rekomendacji ptp psychologom ubiegającym się o pełnienie funkcji biegłych sądowych zatwierdzone przez Zarząd Główny PTP w dniu 20 marca 2002 r., ze zmianami uchwalonymi przez ZG PTP w dniach 23 marca 2011 r. oraz 26 marca i 25 czerwca 2014 r.: http://www.ptp.org.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=45 [21.07.2018].
  35. Witkowska K., (2013) Biegły w postępowaniu karnym, "Prokuratura i Prawo", nr 1.
  36. Wyrok z dnia 29 maja 2015 r. sygn. V CSK 479/14.
  37. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. 50/05.
  38. Wyrok Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 31 stycznia 1968 r. III PRN 66/67.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
2300-5491
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu