BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Machelski Zbigniew (Uniwersytet Opolski)
Tytuł
Wybrane elementy projektu zmian konstytucyjnych w programie politycznym Prawa i Sprawiedliwości
The Main Principles of the Draft Amendments to the Constitution Within the Political Programme of the Law and Justice Party
Źródło
Horyzonty Polityki, 2018, vol. 9, nr 28, s. 73-91, bibliogr. 29 poz.
Tytuł własny numeru
Namysł politologiczny nad Konstytucją RP z 1997 roku
Słowa kluczowe
Konstytucja RP, Programy partii politycznych, Ustrój państwa, Władza
RP Constitution, Programs of political parties, Political system of the state, Power
Uwagi
streszcz., summ.
Abstrakt
CEL NAUKOWY: Przedstawienie w sposób syntetyczny głównych założeń reformy ustrojowej w Polsce na podstawie analizy projektu konstytucji Prawa i Sprawiedliwości znanego pod roboczą nazwą "Projekt 2010" oraz programu politycznego partii w części dotyczącej potrzeby zmiany ustawy zasadniczej z 1997 r. Nawiązanie do inicjatywy Prezydenta RP dotyczącej referendum konstytucyjnego oraz do argumentów przeciwników zmiany konstytucji.
PROBLEM I METODY BADAWCZE: Mają ścisły związek z polityką prawa, której przedmiotem są rozwiązania ustrojowe, okoliczności rzutujące na przebieg procesu legislacyjnego oraz warunki określające skuteczność stosowania i przestrzegania prawa. Analiza oparta została na metodach porównawczej i instytucjonalno-prawnej pozwalających najlepiej ocenić proponowaną reformę konstytucyjną oraz zweryfikować hipotezę sugerującą, że stanowi ona zagrożenie dla demokracji.
PROCES WYWODU: Skoncentrowany jest na pięciu sekcjach problemowych dotyczących: diagnozy stanu państwa, przesłanek ustrojowo-politycznych proponowanych zmian, podstaw aksjologicznych i arengy, struktury naczelnych organów władzy państwowej, głównych różnic między Projektem a obecną ustawą zasadniczą.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Analizowana koncepcja zmian konstytucyjnych dotyczy naprawy państwa i stosunków społecznych. Wynika z przekonania, że zapisy konstytucji z 1997 r. miały charakter przejściowy i nie przystają już do sytuacji ustabilizowanego systemu politycznego. Propozycja zakłada potrzebę dyskusji o dostosowaniu ustroju państwa do nowych okoliczności wewnętrznych i zewnętrznych. Jej podstawą są zabezpieczenia aksjologiczne, przekonanie o konieczności usprawnienia ustrojowego mechanizmu funkcjonowania władzy wykonawczej, reforma wymiaru sprawiedliwości oraz gwarancje suwerenności państwa względem instytucji międzynarodowych. Zebrany materiał nie dostarczył dowodu, że analizowane propozycje mogą stanowić zagrożenie dla demokracji.
WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Obecna ustawa zasadnicza utrwala postkomunistyczne status quo i wymaga zmiany. Konstytucja z 1997 r. nie służy umocnieniu państwa i nie spełnia aspiracji oraz oczekiwań społeczeństwa obywatelskiego. Stworzyła system korzystny dla realizacji partykularnych interesów kosztem ogółu obywateli. Nie spełnia tego, co sama zapowiada w wielu punktach. Jej zmiana oznacza konieczność wytyczenia takiego kierunku reformy ustrojowej państwa, który pozwoli na wbudowanie do konstytucji gwarancji podmiotowości obywateli, prowadząc do faktycznej demokratyzacji władzy wykonawczej i sądowniczej. Dyskusja o zmianie konstytucji jest konieczna, nawet jeżeli wynikająca z tego korzyść nie będzie natychmiastowa. (abstrakt oryginalny)

RESEARCH OBJECTIVE: To present synthetically the main principles of a political system reform in Poland on the basis of an analysis of the draft constitution drawn up by Law and Justice, known under the working name of "Draft 2010," and the part of the party's political programme concerning the necessity of amending the constitution of 1997. To refer to the initiative of the President of the Republic of Poland concerning a constitutional referendum and the arguments advanced by the opponents of any amendments to the constitution.
THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS:They are closely related to the legal policy, which concerns solutions in the field of the political system, circumstances influencing the course of the legislative process, and conditions determining the effectiveness of the rule of law. The analysis is based on the comparative method as well as the institutional and legal method, which allow for the best assessment of the proposed constitutional reform and a verification of the hypothesis according to which such a reform constitutes a threat to democracy.
THE PROCESS OF ARGUMENTATION: The disquisition focuses on the following issues: a diagnosis of the condition of the state; the political reasons for the proposed amendments; the axiological bases and preamble; the structure of the supreme bodies of the state authorities; the key differences between the Draft and the effective constitution.
RESEARCH RESULTS: The analysed concept of the constitutional amendments concerns the reform of the state and social relationships. It results from the conviction that the provisions of the constitution adopted in 1997 were of a transitional character and are not compatible with the situation of a stabilized political system. It assumes the necessity of a discussion on adjusting the state's political system to the new internal and external circumstances. Its basis comprises axiological guarantees, a conviction about the necessity of improving the functioning of the executive branch, a reform of the administration of justice, and assurances of the state's sovereignty with respect to international institutions. The collected material has not provided evidence that the analysed proposal could constitute a threat to democracy.
CONCLUSIONS, INNOVATIONS, AND RECOMMENDATIONS:The present constitution preserves the post communist status quo and needs to be changed. The constitution of 1997 does not serve to strengthen the state and does not satisfy the aspirations or expectations of civil society. It has created a system favourable for the advancement of particularistic interests at the expense of all citizens. It does not put into practice what it announces in many articles. Its amendment means the necessity of determining a direction in the reform of the state's political system which will make it possible to provide the constitution with guarantees of citizen subjectivity, thus leading to the factual democratization of the executive and judiciary branches of the government. A discussion on amendments to the constitution is necessary, although the consequent benefits will not occur immediately. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Antoszewski, A. (2012). System polityczny RP. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. Banaszak, B. (2012). Porównawcze prawo konstytucyjne współczesnych państw demokratycznych. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
  3. Duda, A. (2017). Polska się zmieniła, czas na zmianę konstytucji. Rozm. J. i M. Karnowscy. wSieci, 20 (233), 18-25.
  4. Dobek-Ostrowska, B., Fras, J. i Ociepka, B. (1997). Teoria i praktyka propagandy. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
  5. Europo, broń praworządności w Polsce. (2018). Pozyskano z: http://wyborcza.pl/7,75968,23531097 (dostęp: 14.06.2018).
  6. Juryści wyręczą parlament i władzę wykonawczą. (2017). Pozyskano z: http://kongresprawnikow.info/index.php/aktualnosci/ (dostęp: 11.06.2017).
  7. Kaczyński, J. (2011). Polska naszych marzeń. Lublin: Wydawnictwo Akapit.
  8. Kaczyński, J. (2016). Porozumienie przeciw monowładzy. Z dziejów PC. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
  9. Kaczyński, J. (2017). Tusk jest kandydatem niemieckim. Rozm. K. Gójska-Hejke, T. Sakiewicz, P. Lisiewicz. Gazeta Polska, 10 (1230), 26-31.
  10. List. (2018). Pozyskano z: https://verfassungsblog.de/open-letter-to-vice-president-frans-timmermans (dostęp: 14.06.2018).
  11. Monteskiusz. (2003). O duchu praw, tłum. T. Boy-Żeleński. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa.
  12. Nowoczesna Solidarna Bezpieczna Polska. (2009). Warszawa: Prawo i Sprawiedliwość.
  13. Petrażycki, L. (2002). O pobudkach postępowania i o istocie moralności i prawa. Warszawa: Oficyna Naukowa.
  14. PO przypomina projekt konstytucji PiS z 2010 r. (2017). Pozyskano z: http://wiadomosci.dziennik.pl (dostęp: 13.03.2017).
  15. Podgórecki, A. (1971). Zarys socjologii prawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
  16. Projekt nowej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. (2010). Pozyskano z: http://niezniknelo.com/konstytucjaPiS2010.pdf (dostęp: 30.01.2017).
  17. Raport nr 1. Skargi Obywateli na Wymiar Sprawiedliwości. (2016). Warszawa: Sejm Rzeczpospolitej Polskiej.
  18. Raport nr 2. Skargi Obywateli na Wymiar Sprawiedliwości. Ankieta ustrojowa. Projekt ustawy o ustroju sądów powszechnych. (2016). Warszawa: Sejm Rzeczpospolitej Polskiej.
  19. Raport o stanie Rzeczpospolitej. (2011). Warszawa: Prawo i Sprawiedliwość.
  20. Regulamin Poselskiego Zespołu na rzecz Nowej Konstytucji. (2017). Pozyskano z: http://orka.sejm.gov.pl (dostęp: 28.02.2017).
  21. Sadurski, W. (2015). Za pomocą nowej konstytucji PiS zaknebluje wolność religijną w Polsce. Pozyskano z: http://wyborcza.pl/magazyn (dostęp: 13.03.2017).
  22. Skrzydło, W. (2008). Zmiana konstytucji czy zmiany w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku? Teka Komisji Prawniczej O.L. PAN 2008 I, 172-186.
  23. Stawrowski, Z. (2007). O aksjologii i duchu ustawy zasadniczej. Przegląd Sejmowy, 4 (81), 49-64.
  24. Szmulik, B. i Szymanek, J. (2017). Wprowadzenie. W: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 5-103.
  25. Szymanek, J. (2016). Zabezpieczenia konstytucji przed zmianą konstytucji. Prawo i Polityka, T. 6, 7-24.
  26. Zdrowie, praca, rodzina. (2014). Warszawa: Prawo i Sprawiedliwość.
  27. Ziobro, Z. (2017). Nie cofnę się ani o krok. Rozmowa z Jackiem i Michałem Karnowskimi. wSieci, 16 (229), 19-23.
  28. Zoll, A. (2009). Projekt zmiany Konstytucji RP przygotowany przez Radę Programową konwersatorium "Doświadczenie i Przyszłość". Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, z. 4, 17-21.
  29. Zyzik, R. (2016). Polityka prawa Adama Podgóreckiego a kontrprojekty ustaw jako forma upolitycznienia legislacji. W: K. Łabędź (red.), Rola opozycji w systemach demokratycznych. Kraków: Wydawnictwo WAM, 157-172.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
2082-5897
Język
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.17399/HP.2018.092805
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu