BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Parysek Jerzy J. (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
Tytuł
Wkład profesora Zbyszka Chojnickiego do teorii i metodologii gospodarki przestrzennej
The Input of Professor Zbyszko Chojnicki to the Theory and Methodology of Spatial Management
Źródło
Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna / Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2018, nr 43, s. 7-24, bibliogr. 42 poz.
Słowa kluczowe
Ocena dorobku naukowego, Gospodarka przestrzenna, Ład przestrzenny, Metodologia badań, Analiza przestrzenna
Scholarly achievements estimating, Spatial economy, Spatial order, Research methodology, Spatial analysis
Uwagi
Streszcz., summ.
Chojnicki Zbyszek
Abstrakt
W niezwykle bogatym i różnorodnym dorobku naukowym prof. Z. Chojnickiego jest jeden ważny składnik, który w stosunkowo skromnym zakresie jest akcentowany w ocenach jego osiągnięć naukowych. Chodzi o znaczenie tego dorobku, jako wkładu do metodologii, ale także do teorii oraz praktyki gospodarki przestrzennej. Profesor przedstawił nie tylko oryginalny, systemowy sposób rozumienia i ujmowania gospodarki przestrzennej, ale poprzez sformułowanie koncepcji terytorialnego systemu społecznego zaprezentował także systemowe, a zatem całościowe i funkcjonalne ujmowanie przedmiotu gospodarki przestrzennej, jakim są jednostki terytorialnego podziału kraju (zwłaszcza gminy), traktowane jako terytorialne systemy społeczne. Dokonaniem Profesora jest też odmienne od tradycyjnego pojmowanie ładu przestrzennego, uznawanego obecnie przez wiele osób zajmujących się problematyką gospodarki przestrzennej, szczególnie jego uczniów (i uczniów tych uczniów), za podstawowy cel gospodarowania przestrzenią i gospodarowania w przestrzeni. Nie bez znaczenia dla realizowanych procedur planistycznych, przede wszystkim na etapie analizy przestrzennej, jest dorobek Z. Chojnickiego dotyczący generalnie, metod i modeli analizy ilościowej, zwłaszcza zaś przepływów towarowych, modeli grawitacji i potencjału oraz modeli i metod klasyfikacji i regionalizacji. Cały dorobek, jaki uznać można za wkład Profesora do gospodarki przestrzennej, jest, jak się wydaje, konsekwencją traktowania geografii jako nauki, która powinna pełnić także funkcje praktyczne. Niniejszy artykuł jest zwięzłą i z wielu względów jedynie ogólną prezentacją tego dorobku, wykorzystywanego w pracy naukowej oraz dydaktycznej przez wielu specjalistów z zakresu geografii społeczno-ekonomicznej i gospodarki przestrzennej oraz rozwijanego przez uczniów Profesora i innych pracowników instytutu, który zorganizował i którym przez wiele lat kierował. (abstrakt oryginalny)

There is one important element in exceptionally rich and diverse scientific output of Professor Zbyszko Chojnicki, which is relatively modestly emphasised in the presented assessments of his scientific achievements. It is the significance of this output as a contribution to the methodology and also to the theory and practice of spatial management. The professor demonstrated not only the original, systemic way of understanding and approaching spatial management, but through the formulation of the conception of social territorial system, he also presented a systemic and therefore comprehensive and functional recognition of the subject of spatial management, which means treating the units of the country's territorial division (especially communes) as social territorial systems. Another achievement of the professor is also, different from the traditional one, understanding of spatial order, presently acknowledged by many scholars dealing with spatial management, especially his students (and their students), as the basic aim of managing space and organising it. Not without significance for the planning procedures implemented, particularly at the stage of spatial analysis, is Professor Chojnicki's output generally concerning methods and models of quantitative analysis, especially commodity flows, gravity and potential models as well as methods and models of classification and regionalisation. The entire output which can be recognised as the Professor's contribution to spatial management seems to result from treating geography as science which should also perform practical functions. This article is a concise, and for many reasons, only general presentation of his achievements used by numerous specialists in socio-economic geography and spatial management and by his students and scholars who develop the Institute which was organised and managed by the professor for many years. (original abstract)
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Chojnicki Z. 1961. Analiza przepływów towarowych w Polsce w układzie wojewódzkim. Studia KPZK PAN, 1.
  2. Chojnicki Z. 1966. Zastosowanie modeli grawitacji i potencjału w badaniach przestrzenno-ekonomicznych. Studia KPZK PAN, 14.
  3. Chojnicki Z. 1971. Model wzajemnych zależności między systemem społeczno-ekonomicznym a środowiskiem przyrodniczym. Poznańskie Roczniki Ekonomiczne PTPN.
  4. Chojnicki Z. 1981. Problemy metodologiczne regional science. Przegląd Geograficzny, 53, 2: 267-283.
  5. Chojnicki Z. 1985. Realistyczna koncepcja systemu. Sprawozdania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 104: 20-24.
  6. Chojnicki Z. 1986. Refleksje dotyczące teraźniejszości i przyszłości geografii polskiej. Przegląd Geograficzny, 58, 3: 357-377.
  7. Chojnicki Z. 1988a. Koncepcja terytorialnego systemu społecznego. Przegląd Geograficzny, 60, 4: 491-510.
  8. Chojnicki Z. 1988b. Terytorialny system społeczny. Biuletyn KPZK PAN, 138: 29-49.
  9. Chojnicki Z. 1990a. Współczesne problemy gospodarki przestrzennej. Biuletyn KPZK PAN, 146: 203-219.
  10. Chojnicki Z. 1990b. Udział i rola geografii w badaniach gospodarki przestrzennej. [W:] Z. Chojnicki, R. Domański (red.), Polskie badania gospodarki przestrzennej. Biuletyn KPZK PAN, 146: 38-49.
  11. Chojnicki Z. 1992. Współczesne problemy gospodarki przestrzennej. [W:] Z. Chojnicki, T. Czyż (red.), Współczesne problemy geografii społeczno-ekonomicznej Polski. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Poznań, s. 9-19.
  12. Chojnicki Z. 1996. Region w ujęciu geograficzno-systemowym. [W:] T. Czyż (red.), Podstawy regionalizacji geograficznej. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s. 7-44.
  13. Chojnicki Z. 1999. Podstawy metodologiczne i teoretyczne geografii. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.
  14. Chojnicki Z. 2010. Koncepcje i studia metodologiczne i teoretyczne w geografii. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.
  15. Chojnicki Z. 2011a. Rozwój koncepcji modeli grawitacji i potencjału. [W:] Z. Chojnicki, T. Czyż, W. Ratajczak (red.), Model potencjału. Podstawy teoretyczne i zastosowania w badaniach przestrzenno-ekonomicznych i regionalnych. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań: 7-42.
  16. Chojnicki Z. 2011b. Zakres i warunki zastosowania modelu potencjału w badaniach przestrzenno-ekonomicznych. [W:] Z. Chojnicki, T. Czyż, W. Ratajczak (red.), Model potencjału. Podstawy teoretyczne i zastosowania w badaniach przestrzenno-ekonomicznych i regionalnych. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s. 43-80.
  17. Chojnicki Z. 2011c. Systemy społeczne jako przedmiot geografii społeczno-ekonomicznej. [W:] L. Mierzejewska, M. Wdowicka (red.), Współczesne problemy rozwoju miast i regionów. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s. 31-48.
  18. Chojnicki Z., Czyż T. 1973. Metody taksonomii numerycznej w regionalizacji geograficznej. PWN, Warszawa.
  19. Chojnicki Z., Czyż T., Parysek J., Ratajczak W. 1979. Badania przestrzennej struktury społeczno-ekonomicznej Polski metodami czynnikowymi. PWN, Warszawa-Poznań.
  20. Chojnicki Z., Czyż T., Ratajczak W. 2011. Model potencjału. Podstawy teoretyczne i zastosowania w badaniach przestrzenno-ekonomicznych i regionalnych. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.
  21. Czyż T. 1978. Metody generalizacji układów przestrzennych. PAN Oddział w Poznaniu. Ser. Geografia, 1. Warszawa.
  22. Czyż T. 2002. Zastosowanie modelu potencjału w analizie zróżnicowania regionalnego Polski. Studia Regionalne i Lokalne, 2-3: 5-14.
  23. Czyż T., Parysek J., Stryjakiewicz T. 2015a. Wspomnienie o profesorze Zbyszku Chojnickim. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 32: 5-12.
  24. Czyż T., Parysek J., Stryjakiewicz T. 2015b. Zbyszko Chojnicki 1928-2015. Przegląd Geograficzny, 87, 4: 601-611.
  25. Domański R. 2002. Gospodarka przestrzenna. PWN, Warszawa.
  26. Faludi A. 1971. A reader in planning theory. Pergamon Press, Oxford.
  27. Faludi A. 1973. Planning theory. Pergamon Press, Oxford.
  28. Malisz B. 1984. Podstawy gospodarki i polityki przestrzennej. Ossolineum, Wrocław-Warszawa.
  29. Niewiadomski Z. 2002. Planowanie przestrzenne. Zarys systemu. Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa.
  30. Parysek J. 1982. Modele klasyfikacji w geografii. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań.
  31. Parysek J. 1998. Profesor Zbyszko Chojnicki jako uczony i nauczyciel akademicki. [W:] J. Parysek, H. Rogacki (red.), Przemiany społeczno-gospodarcze Polski lat dziewięćdziesiątych. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s. 7-12.
  32. Parysek J. 2003. Ład przestrzenny jako kategoria pojęciowa i planistyczna. [W:] T. Ślązak, Z. Zioło (red.), Społeczno-gospodarcze i przyrodnicze aspekty ładu przestrzennego. Biuletyn KPZK PAN, 205: 111-126.
  33. Parysek J. 2006. Wprowadzenie do gospodarki przestrzennej. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań.
  34. Parysek J. 2015. Rola lokalnego samorządu terytorialnego w rozwoju społeczno-gospodarczym i przestrzennym. Ruch Prawnicy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 77, 3: 27-46.
  35. Parysek J. 2016a. W poszukiwaniu nowego systemu organizacji, struktury i funkcjonowania gospodarki przestrzennej w Polsce. Problemy Rozwoju Miast, 1: 39-50.
  36. Parysek J. 2016b. Pytania o przyszłość gospodarki przestrzennej w Polsce (po 13 latach obowiązywania regulacji prawnych z 2003 roku). Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 78, 2: 37-58.
  37. Parysek J. 2017a. Narodziny kierunku i początki kształcenia w zakresie gospodarki przestrzennej w Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu. [W:] P. Churski (red.), Gospodarka przestrzenna. Kluczowe problemy i koncepcje badawcze, wyzwania praktyki, profil i innowacyjność edukacji. Biuletyn KPZK PAN, 266: 11-28.
  38. Parysek J. 2017b. Lokalna gospodarka przestrzenna w Polsce - prawo a rzeczywistość. [W:] W. Ratajczak, M. Szewczyk, J. Weltrowska (red.), Teoretyczne i praktyczne aspekty prawa gospodarki przestrzennej. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s. 91-104.
  39. Parysek J., Stryjakiewicz T. 2015. Profesor Zbyszko Chojnicki. Przegląd Wielkopolski, 109, 3: 78-83.
  40. Ratajczak W. 1999. Modelowanie sieci transportowych. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań.
  41. Stryjakiewicz T. 2017. Główne kierunki badawcze gospodarki przestrzennej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. [W:] P. Churski (red.), Gospodarka przestrzenna. Kluczowe problemy i koncepcje badawcze, wyzwania praktyki, profil i innowacyjność edukacji. Biuletyn KPZK PAN, 266: 62-72.
  42. Zipser T. 2017. Drogi do kształcenia w zakresie gospodarki przestrzennej z perspektywy Katedry Planowania Przestrzennego Politechniki Wrocławskiej. [W:] P. Churski (red.), Gospodarka przestrzenna. Kluczowe problemy i koncepcje badawcze, wyzwania praktyki, profil i innowacyjność edukacji. Biuletyn KPZK PAN, 266: 29-36.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
2353-1428
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu