BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Kasza Joanna
Tytuł
Zarządzanie kulturą a hegemonia dyskursu ekonomicznego - analiza przypadku: Teatr Studio w Warszawie
Culture Management and a Hegemony of Economic Discourse - Case Study: Studio Theatre in Warsaw
Źródło
Zarządzanie w Kulturze, 2017, t. 18, z. 3, s. 443-466, bibliogr. 46 poz.
Culture Management
Słowa kluczowe
Zarządzanie kulturą, Ekonomia polityczna, Studium przypadku
Cultural management, Political economy, Case study
Uwagi
summ.
Firma/Organizacja
Teatr Studio w Warszawie
Abstrakt
Pierwsza część artykułu rozpoczyna się od przedstawienia tej złożonej, pełnej ambiwalencji pozycji 'zarządzania kulturą' jako dyscypliny naukowej, zawieszonej pomiędzy naukami humanistycznymi a ekonomicznymi, wraz z towarzyszącymi im odmiennymi założeniami: epistemologicznymi, aksjologicznymi i metodologicznymi, głównie na podstawie macierzy paradygmatów Gibsona Burella i Garetha Morgana. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że te odmienne dyscypliny naukowe współprzenikają się i wzajemnie warunkują w rzeczywistości społeczno-gospodarczej, dlatego pełny obraz złożoności i ambiwalencji relacji w obszarze 'zarządzania kulturą' wymaga - jak powiedzieliśmy wcześniej - pewnej 'wspólnej przestrzeni': pojęciowej, analitycznej i badawczej. Druga część artykułu stanowi pragmatyczne przestawienie ambiwalencji i złożoności doświadczeń zarządzania kulturą na przykładzie analizy przypadku (case study) Teatru Studio w Warszawie, którego bezpośrednim rezultatem jest właśnie zderzenie lub krótkie spięcie - przywołam tu ulubioną metaforę Żiżka - odmiennych założeń epistemologicznych, aksjologicznych i metodologicznych w tym obszarze. Wynikiem tego zderzenia jest, w zasadzie nierozstrzygalny w swojej istocie, konflikt zarówno personalny, jak i merytoryczny - między zespołem artystycznym i artystyczną wizją czy strategią zarządzania teatrem artystycznym (repertuarowym) a zespołem ekonomiczno-technicznym i ich ekonomiczną wizją czy strategią zarządzania teatrem projektowym (eventowym). Ten fundamentalny w swojej istocie konflikt dotyczy zarówno pozycji czy hierarchii wartości i sfery wpływów (kompetencji), jak i decyzyjności artysty/ów oraz menedżera/ów wewnątrz samej instytucji kultury w kontekście mniej lub bardziej udanej współpracy lub konfliktu. Trzecia część artykułu stanowi podsumowanie teoretycznych i pragmatycznych doświadczeń w kontekście zarządzania kulturą, odniesionych zarówno do poziomu mikro (relacji wewnątrz instytucji kultury), jak i poziomu makro - szerszej panoramy polityk kulturowych realizowanych w instytucjonalnym środowisku (zarządzania kulturą), zdominowanych przez paradygmat ekonomiczny (hegemonię ekonomii neoliberalnej). W rezultacie zarządzanie kulturą staje się przede wszystkim narzędziem ekonomii politycznej - widać to doskonale na przykładzie współczesnej polityki (kulturalnej): braku zainteresowania czy odpowiedzialności klasy politycznej za kulturę w kontekście coraz bardziej popularnej w Europie postpolityki, której bezpośrednim przejawem jest Nowe Zarządzanie Publiczne (New Public Management), zgodnie z zasadą 'trzechE': ekonomiczność (economy), skuteczność (efficiency), efektywność (effectiveness). (fragment tekstu)

Usually when we talk about culture management, whether in the context of the object (reflection on what we manage in the sphere of culture: the definition of culture or/and culture goods), as well as in the context of the subject (reflection on the actors involved in this process, i.e. artists, intermediating institutions and receivers), we should be prepare for a certain ambivalence of contrasting discourses or narrations, both within theoretical scientific discourses (discrepancies between the humanities and economic) as well as pragmatic approach resulting from the individual experience of management in culture. Presented case study of the conflict in Studio Theatre in Warsaw is the perfect example, that illustrates in practice this collision (short circuit in refers to S. Žižek' favourite metaphor) of completely different paradigms, narration, or discourses, as well as individual values, expectations and experiences, which regardless of the attempts of exit from the impasse or negotiations on both side, is still escalating and rising in power. Evoked conflict, referring both to ideological issues (different values), as well as political (different interests), is at the same time personal conflict as well as substantive one: collision between artistic vision or management strategy for the artistic theatre (repertory's theatre) and economic vision or management strategy of project theatre (event's theatre). In refers to difference in epistemological and axiological assumptions, creation of a common space (conceptual, analytical and research) is of the particular importance, this requires a multidisciplinary approach/discourse (scientific, public, environmental), which takes into account relationships of both sides/disciplines/ environments, while assuming both: the critical approach or competition as well as common space and cooperation, underlying their mutual diffusion within the contemporary world of "liquid modernity". (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka SGH im. Profesora Andrzeja Grodka
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Akcja Popieramy#AktorzyTeatruStudio, http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/223098.html [odczyt: 11.07.2016].
  2. Baudrillard J., Symulakry i symulacja, Warszawa 2005.
  3. Bauman Z., Kultura jako Praxis, Warszawa 2013.
  4. Bourdieu P., Reguły sztuki. Geneza i struktura pola literackiego, Kraków 2007.
  5. Bendixen P., O filozoficznych fundamentach teorii zarządzania kulturą, Zarządzanie: kultura/ media/ dziedzictwo, Kraków 2012, t. 11.
  6. Bendixen P., Understanding the Economy - A cultural perspective, Berlin 2008.
  7. Burrell G., Morgan G., Sociological paradigms and organisational analysis, London 1979.
  8. Diagnoza potencjału podmiotów kultury w zakresie realizacji Programu Rozwoju Kultury 2020, http://nck.pl/media/attachments/317966/doskonalenie_polityki_kulturalnej_w_warszawie_-_obszar_instytucje_kultury_diagnoza.pdf [odczyt: 11.09.2017].
  9. Diduszko-Zyglewska A., Czy działalność artystyczna teatru jest zagrożona? Rozmowa z Romanem Osadnikiem, "Dziennik Opinii" 2015, nr 341 (7.12.2015), http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/teatr/20151207/osadnik-nigdy-nie-dzialalem-na-szkode-teatru-studio [odczyt: 11.09.2017].
  10. Europejski Kongres Kultury, http://ec.europa.eu/culture/forum/index_en.htm [odczyt: 11.07.2016].
  11. Europejski Kongres Kultury Tekst M. Merczyńskiego "Uwaga na kulturę!", http://www.culturecongress.eu/whycongress/why_congress_merczynski [odczyt: 11.07.2016].
  12. Janda K., Komentarz w sprawie sytuacji w Teatrze Studio, blog 26.11.2015, http://www.krystynajanda.pl/dziennik?y=2015&m=11 [odczyt: 11.07.2016].
  13. Jessop B., Ngai-Ling S., Towards a Cultural International Political Economy [w:] International Political Economy & PoststructuralPolitics, New York 2006.
  14. Jessop B., Refleksja nad politycznymi paradygmatami i politycznymi narracjami w sferze rządzenia, "Zarządzanie Publiczne" 2007, nr 2 (2).
  15. Jessop B., Kulturowa ekonomia polityczna a analiza dyskursu [w]: A. Duszak, N. Fairclough (red.), Krytyczna analiza dyskursu. Interdyscyplinarne podejście do komunikacji społecznej, Kraków 2008.
  16. Kasza J., Czysta radość czy przymus kreatywności? Analiza (retoryki) kreatywności z punktu widzenia kulturowej ekonomii politycznej, Katowice 2016.
  17. Kostera M., Kociakiewicz J., Zarządzanie humanistyczne. Zarys programu, "Problemy Zarządzania" 2013, vol.11, nr 4 (44).
  18. Kroeber A.L., Istota kultury, Warszawa 1973, 2002.
  19. Kroeber A.L., Kluckhohn C., Culture. A Critical Review of Concepts and Definitions, Cambridge, Mass, 1952.
  20. Kuderowicz Z., Dilthey, Warszawa 1987.
  21. Lash S., Urry J., The Economies of Signs and Space, London 1994.
  22. List aktorów do zwolnień w Teatrze Studio (Polsat News 19.04.2016), http://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2016-04-19/list-aktorow-ws-zwolnien-w-teatrze-studio-chca-spotkania-z-prezydent-warszawy/ [odczyt: 11.09. 2017].
  23. List ZASP do Prezydent M. St. Warszawy w sprawie Teatru Studio, http://zasp.pl/index.php?page=Pages&id=346 [odczyt: 11.09. 2017].
  24. McCloskey D., The Rhetoric of Economics, Madison 1985.
  25. Minichbauer R., Chanting the Creative Mantra: the Accelerating Economization of EU Cultural Policy [w:] G. Raunig, G. Ray, U. Wuggenig (red.), Critique of Creativity. Precarity, Subjectivity and Resistance in the Creative Industries, London 2011.
  26. Mrozek W., Pałac Kultury. Konflikt w Teatrze Studio nasila się, "Gazeta Wyborcza" 03.12.2015, http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,34862,19284084,konflikt-w-teatrze-studio-nasila-sie.html [odczyt: 11.09.2017].
  27. Mrozek W., Panek J., Kryzys w Teatrze Studio w Warszawie. Odwołane spektakle, niższa frekwencja, "Gazeta Wyborcza" 20.04.2016, http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,34862,19948553 ,kryzys-w-teatrze-studio-w-warszawie-odwolane-spektakle-nizsza.html [odczyt: 11.09.2017].
  28. Mouffe Ch., Wyzwanie Schmitta [w:] Carl Schmidt. Wyzwanie polityczności, Warszawa 2011.
  29. Oświadczenie R. Osadnika - Terazteatr.pl (8.04.2016), www.terazteatr.pl/aktualnosci/oswiadczenie-romana-osadnika,2784 [odczyt: 11.09.2017].
  30. Otwarty list do H. Gronkiewicz Waltz w sprawie sytuacji Teatru Studio, [odczyt: 11.09.2017].
  31. Płatek M., Konflikt wokół Teatru Studio w Warszawie (29.01.2016), http://mediumpubliczne.pl/2016/01/konflikt-wokol-teatru-studio-w-warszawie/ [odczyt: 11.09.2017].
  32. Program Rozwoju Kultury w Warszawie do 2020 roku, http://www.kulturalna.warszawa.pl/prk,17,2597.html?locale=pl_PL [odczyt: 11.09.2017].
  33. http://nck.pl/media/attachments/302516/miasto_kultury_i_obywateli._program_rozwoju_kultury_w_warszawie_do_roku_2020_copy2.pdf [odczyt: 11.09.2017].
  34. Rorty R., Filozofia jako polityka kulturalna, Warszawa 2009.
  35. Schmitt C., Teologia polityczna i inne pisma, Warszawa 2000.
  36. Skórzyńska A., Kultura w czasach kryzysu. Nieodpowiedzialny projekt polityczny, "Kultura Współczesna" 2011, nr 5(71), s. 145-163.
  37. Sprawozdanie ze spotkania z min. B. Zdrojewskim FZZPKIS, lipiec 2009, nr 7 (253), http://www.fzzpkis.pl/archiwum/serwis-pdf/253www.pdf. [odczyt: 11.09.2017].
  38. Sułkowski Ł., Kulturowe procesy zarządzania, Warszawa 2012.
  39. Teatr Romani (Teatr Romana), https://www.youtube.com/watch?v=4uX87NYjS04&list=RD4uX87NYjS04 [odczyt: 11.09.2017].
  40. Throsby D., Economics and Culture, Cambrigde 2001.
  41. UNCESCO, Creative Economy Report, http://www.unesco.org/culture/pdf/creative-economy-report-2013.pdf [odczyt: 11.09.2017].
  42. UNCTAD, Creative Economy. Raport 2010, http://unctad.org/en/Docs/ditctab20103_en.pdf [odczyt: 11.09.2017].
  43. Warszawa. Inauguracja Przewodnictwa Polski w radzie UE, http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/ 117610,druk.html [odczyt:11.09.2017].
  44. Wojtyna A., Współczesna ekonomia - kontynuacja czy poszukiwanie nowego paradygmatu?, "Ekonomista" 2008, nr 1, s. 9-30.
  45. W Teatrze Studio nie widać końca konfliktu. Aktorzy stworzyli prześmiewczy teledysk, w którym krytykują dyrektor, K-MAG.pl, 29.03.2016, http://k-mag.pl/artykul/w-teatrze-studio-nie-widac-konca-konfliktu-aktorzy-stworzyli-przesmiewczy-teledysk-w-ktorym-krytykuja-dyrektora/ [odczyt: 11.09.2017].
  46. Žižek S., Lacrimae rerum, Warszawa 2011.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1896-8201
Język
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.4467/20843976ZK.17.028.7478
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu