BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Grosel Mikołaj (Szkoła Doktorska Politechniki Wrocławskiej)
Tytuł
Ku nowej definicji peryferyjności
Towards a new Definition of Peripherality
Źródło
Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna / Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2023, nr 63, s. 73-87, rys., tab., bibliogr. 29 poz.
Słowa kluczowe
Wykluczenie finansowe, Wykluczenie społeczne, Wykluczenie cyfrowe, Region
Financial exclusion, Social exclusion, Digital divide, Region
Uwagi
streszcz., summ.
Abstrakt
Pojęcie peryferyjności jest szeroko stosowane zarówno w debacie naukowej, jak i polityce regionalnej. Nie ma jednak konsensusu co do definicji tego pojęcia. Celem artykułu jest wypracowanie nowej definicji peryferyjności obejmującej to zjawisko w różnych skalach przestrzennych. Dokonano przeglądu literatury, w ramach którego zestawiano różne podejścia do peryferyjności (społeczne, ekonomiczne, sieciowe i geograficzne) oraz porównano peryferyjność ze zjawiskami pokrewnymi (marginalnością i wykluczeniem); opisano również zmianę rozumienia zjawiska peryferyjności w czasie. Finalnie wytypowano sześć kluczowych cech peryferyjności, które wyróżniają ją spośród zjawisk pokrewnych i w oparciu o nie stworzono definicję peryferyjności.(abstrakt oryginalny)

The concept of peripherality is widely used in both academic debate and regional policy. However, there is no consensus on the definition of this concept, moreover, one can notice a conceptual convergence of peripherality with related concepts (marginality and exclusion). The aim of this article is to develop a new definition of peripherality covering this phenomenon at different spatial scales. A literature review was adopted as the research method - the material analysed was selected on the basis of key words (peripherality, exclusion, marginality, urban peripherality) in the following databases: Google Schoolar, Elsevier, ReaserchGate and Springer. The literature search juxtaposed different approaches to peripherality (social, economic, network and geographic) and the ways in which it has been described in historical and current theories of regional development - the change in understanding of the phenomenon of peripherality over time was also described. Looking for factors that distinguish peripherality from other concepts a comparison between peripherality and related phenomena was made. Great emphasis was placed on differentiating regional and urban phenomena and the phenomenon of internal peripherality, as well as on the tendency to reduce the importance of transport factors in the concept of peripherality (the so-called aspatial peripherality). Finally, six key characteristics of peripherality that distinguish it from related phenomena were selected: (1) relativity, (2) multiscale, (3) complexity of the phenomenon (4) diversity of causes of peripherality, (5) self-perpetuating factors of peripherality, and (6) emphasis on process rather than state. Based on these, a definition of peripherality was created.(original abstract)
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Bajerski A. 2008. Problemy wydzielania peryferii społeczno-gospodarczych. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 70(2): 159-167.
  2. Barry F. 1996. Peripherality in Economic Geography and Modern Growth Theory: Evidence from Ireland's Adjustment to Free Trade. The World Economy, 9(3): 345-365.
  3. Bernt M., Colini L. 2013. Exclusion, Marginalization and Peripheralization: Conceptual concerns in the study of urban inequalities. Working Paper (49), Leibniz-Institut für Regionalentwicklung und Strukturplanung (IRS), Erkner.
  4. Blom T. 1998. Microperipherality in Metropolitan Areas. [W:] L. Andersson, T. Blom (red.), Sustainability and Development. On the Future of Small Society in a Dynamic Economy, s. 164-176.
  5. Caldeira T.P. 2017. Peripheral urbanization: Autoconstruction, transversal logics, and politics in cities of the global south. Environment and Planning, D, 35(1): 3-20.
  6. Chancel L., Piketty T., Saez E., Zucman G. i in. 2021. World Inequality Report 2022, World Inequality Lab (wir2022.wid.world).
  7. Copus A. 2001. From Core-periphery to Polycentric Development: Concepts of Spatial and Aspatial Peripherality. European Planning Studies, 9(4): 539-552.
  8. Copus A., Mantino F., Noguera J.M. 2017. Inner Peripheries: an oxymoron or a real challenge for territorial cohesion? Italian Journal of Planning Practice, 7(1): 24-49.
  9. Davies S., Michie R. 2011. Peripheral Regions: A Marginal Concern? EoRPA Paper, 11/6.
  10. Dawkins C.J. 2003. Regional Development Theory: Conceptual Foundations, Classic Works, and Re cent Developments. Journal of Planning Literature, 18(2): 131-172
  11. de Falco S., Angelidou M., Addie J.-P.D. 2019. From the "smart city" to the "smart metropolis"? Building resilience in the urban periphery. European Urban and Regional Studies, 26(2): 205-223.
  12. Dietz R.D. 2002. The estimation of neighborhood effects in the social sciences: An interdisciplinary approach. Social Science Research, 31: 539-575.
  13. Demaniuk W., Szymańska E. 2016. Regiony peryferyjne i czynniki ich dynamiki w teoriach rozwoju regionalnego. Społeczeństwo i Ekonomia, 2(6): 103-110.
  14. Déry S., Leimgruber W., Zsilincsar W. 2012. Understanding Marginality: Recent Insights from a Geographical Perspective. Hrvatski Geografski Glasnik, 74/1: 5-18
  15. Domański R. 1993. Gospodarka przestrzenna. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  16. EPSON 2020. PROFECY - Proceses, Features and Cycles of Inner Peripheries in Europe Final Report.
  17. Gulczyński M. 2021. Przemilczane nierówności o problemach mężczyzn w Polsce. Raport Klubu Jagiellońskiego, 05 (https://klubjagiellonski.pl/wp-content/uploads/2021/09/przemilczane-nierownosci-1.pdf).
  18. Gurung S.G., Kollmair M. 2007. Marginality: Concepts and their Limitations. NCCR North-South Dialogue, 12. Bern, Switzerland
  19. Herrschel T. 2011. Regional Development, Peripheralization and Marginalization - and the role of Governance. [W:] T. Herrschel, P. Tallberg (red.), The Role of Regions? Networks, Scale Territory. Sveriges Kommuner och Landsting.
  20. Grzeszczak J. 1999. Bieguny wzrostu a formy przestrzeni spolaryzowanej. Prace Geograficzne, 173. IGIZP PAN, Wrocław.
  21. Jałowiecki B. 1996. Przestrzeń historyczna, regionalizm, regionalizacja. [W:] B. Jałowiecki (red.), Oblicza polskich regionów. Uniwersytet Warszawski, Europejski Instytut Rozwoju Regionalnego i Lokalnego, Warszawa, s. 19-88.
  22. Korenik S., Pięta M., Soczewka K., Kostrzewa-Tomczak T. 1985. Myrdalowska zasada przyczynowości okrężnej a problem rozwoju gospodarczego krajów słabo rozwiniętych. Acta Universitatis Lodziensis, Folia Oeconomica, 56: 57-74.
  23. Kühn M. 2014. Peripheralization: Theoretical Concepts Explaining Socio-Spatial Inequalitie. European Planning Studies, 23(2): 367-378.
  24. Kühn M., Bernt M. 2013. Peripheralization and Power - Theoretical Debates. [W:] A. Fisher-Tahir, M. Neumann (red.), Peripheralization The Making of Spatial Dependencies and Social Injustice, s. 302-317.
  25. Levitas N., Pantazis Ch., Fahmy E., Gordon D., Lloyd E., Patsios D. 2007. The multi-dimensional analysis of social exclusion Department of Sociology and School for Social Policy. Townsend Centre for the International Study of Poverty and Bristol Institute for Public Affairs University of Bristol.
  26. Mehretu A., Pigozzi B.W., Sommers L.M. 2000. Concepts in social and spatial marginality. Geografiska Annaler, 82 B (2): 89-101.
  27. Miszczuk A. 2013. Uwarunkowania peryferyjności regionu przygranicznego. Norbertinum, Lublin. Myrdal G. 1957. Economic theory and underdeveloped regions. G. Duckowrth, London. Proniewski M. 2014. Polityka rozwoju regionów peryferyjnych. Optimum, Studia Ekonomiczne, 6(72): 79-90.
  28. Puga D. 1999. The rise and fall of regional inequalities. European Economic Review, 43: 303-334.
  29. Torre A., Rallet A. 2005. Proximity and Localization. Regional Studies, 39(1): 47-59.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
2353-1428
Język
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.14746/rrpr.2023.63.05
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu