BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Szewczyk Janina (Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie), Badach Elżbieta (Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie), Lisek Sławomir (Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie), Bożek Jadwiga (Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie)
Tytuł
Zmiany poziomu rozwoju gospodarczego województw w okresie pandemii COVID-19 z zastosowaniem metody porządkowania liniowego w ujęciu dynamicznym
Changes in the Level Of Economic Development of Polish Voivodeships During the COVID-19 Pandemic Using the Method of Dynamic Linear Ordering
Źródło
Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna / Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2023, nr 66, s. 9-25, rys., tab., wykr., bibliogr. 38 poz.
Słowa kluczowe
Rozwój gospodarczy, Województwo, Porządkowanie liniowe, Model dynamiczny, Pandemia, COVID-19
Economic development, Voivodship, Linear ordering, Dynamic model, Pandemic, COVID-19
Uwagi
streszcz., summ.
Abstrakt
Celem badań jest ocena skali zmian poziomu rozwoju gospodarczego województw w czasie pandemii COVID-19, ze szczególnym uwzględnieniem województwa wielkopolskiego, które zajmuje w całym badanym okresie stosunkowo wysokie miejsce w rankingu. Badania przeprowadzono na podstawie danych GUS. Zastosowano metodę porządkowania liniowego obiektów wielowymiarowych przy normowaniu zmiennych metodą Strahl w ujęciu dynamicznym. Wyznaczono syntetyczny wskaźnik poziomu rozwoju obejmujący 13 zmiennych diagnostycznych i porównano poziom rozwoju gospodarczego województw w latach 2019-2021 oraz w 2010 i 2015 r. Analiza wykazała niewielkie obniżenie wskaźnika w 2020 r., ale w 2021 r. we wszystkich województwach osiągnął on wartość wyższą niż przed pandemią. Dynamika wzrostu była nierównomierna - zmiany w województwach bardziej rozwiniętych były szybsze niż w pozostałych, co spowodowało pogłębienie regionalnych różnic rozwojowych. (abstrakt oryginalny)

The article presents the results of a study on assessing the direction and scale of changes in the level of economic development of voivodeships during the COVID-19 pandemic. A set of values for characteristics describing the economic situation in individual voivodeships was generated from the Local Data Bank via the website https://bdl.stat.gov.pl/BDL/dane/podgrup/temat. The method of linear ordering of multidimensional objects was applied, using the Strahl method in a dynamic approach, to normalize the variables. A synthetic Development Level Indicator (DWPR) was determined, encompassing 13 diagnostic variables, based on which the level of economic development of individual voivodeships was determined for the years 2019, 2020, and 2021, and for comparison, also for 2010 and 2015. Rankings of voivodeships were prepared, and the magnitude of changes in the level of economic development between 2019 and 2021 was calculated. The analysis showed a slight decrease in the DWPR indicator in 2020, which can be attributed to the effects of pandemic-related restrictions. However, in 2021, the indicator exceeded the pre-pandemic value in all voivodeships. The increase in DWPR was mainly influenced by the following factors: industrial sales, own revenues of municipalities, the number of newly created jobs, the number of business entities per 1000 working-age population, average wages, and GDP value. The values of these indicators significantly increased in 2021 compared to 2020, resulting in a significant growth in DWPR. The growth dynamics were uneven: changes in more developed voivodeships were faster than in others, leading to deepening regional development disparities. The negative impact of the pandemic on the economy did not prove to be long-lasting. (original abstract)
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Acemoglu D., Czernożukow V., Werning I., Whinston M. 2020. Optimal Targeted Lockdowns in a Multi-Group SIR Model. Working Paper 27102. NBER, Cambridge, MA, USA, https://economics.mit.edu/files/19698
  2. Bąk I., Szczecińska B. 2015. Zastosowanie metod taksonomicznych w badaniu warunków życia w gminach wiejskich województwa zachodniopomorskiego. Journal of Agribusiness and Rural Development, 1(35): 7-15.
  3. Bąk I., Wawrzyniak K. 2016. Diagnoza sytuacji społeczno-gospodarczej Polski na tle krajów Unii Europejskiej. Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician, 61(5): 63-82. https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.0998
  4. Bożek J. 2002. O niektórych metodach porządkowania liniowego. Wiadomości Statystyczne, 47(9): 10-16.
  5. Bożek J., Szewczyk J. 2021. Ocena poziomu rozwoju społecznego powiatów województwa małopolskiego z zastosowaniem dynamicznego miernika syntetycznego. Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician, 66(4): 45-63.
  6. Bożek J., Szewczyk J., Badach E., Lisek S. 2022. Ocena poziomu rozwoju gospodarczego województw z zastosowaniem metod porządkowania liniowego w ujęciu dynamicznym. Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician, 67(12): 39-61.
  7. Bożek J., Szewczyk J., Jaworska M. 2021a. Poziom rozwoju gospodarczego województw w ujęciu dynamicznym. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 57: 11-24.
  8. Bożek J., Szewczyk J., Jaworska M. 2021b. Zmiany w poziomie rozwoju społecznego województw w latach 2010 i 2019 z zastosowaniem dynamicznego miernika syntetycznego. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 65(1): 109-123.
  9. Churski P. 2008. Czynniki rozwoju regionalnego i polityka regionalna w Polsce w okresie integracji z Unią Europejską. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.
  10. Dębkowska K., Jarocka M. 2013. The impact of the methods of the data normalization on the result of linear ordering. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomika, 286: 181-188.
  11. Domański B. 2018. Zróżnicowanie dynamiki wzrostu gospodarczego polskich regionów w latach 1995-2015. Studia KPZK PAN, 183: 249-262.
  12. Dyba W.M., Stryjakiewicz T. 2012. Zróżnicowanie poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego gmin województwa wielkopolskiego w świetle realizacji polityki intraregionalnej. Biuletyn Instytutu Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM w Poznaniu, 19.
  13. Grabiński T., Wydymus S., Zeliaś A. 1989. Metody taksonomii numerycznej w modelowaniu zjawisk społeczno-gospodarczych. PWN, Warszawa.
  14. Jarocka M. 2015. Wybór procedury normalizacyjnej w analizie porównawczej obiektów wielocechowych. Economics and Management, 1: 113-126.
  15. Józefowicz K., Smolińska K. 2019. Poziom rozwoju społeczno-gospodarczego w powiatach województwa wielkopolskiego. Turystyka i Rozwój Regionalny, 11: 37-49.
  16. Karmowska G. 2011. Badanie i pomiar rozwoju regionalnego na przykładzie województwa zachodniopomorskiego. Roczniki Nauk Rolniczych, 98(2).
  17. Kisielińska J. 2016. Ranking państw UE ze względu na potencjalne możliwości zaspokojenia zapotrzebowania na produkty rolnicze z wykorzystaniem metod porządkowania liniowego. Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego, 16(XXXI), 3: 142-152.
  18. Kisielińska J., Borkowski B., Czech K., Górska A., Koszela G., Krawiec M., Landmesser-Rusek J., Ochnio L., Pietrych Ł., Pietrzykowski R., Wasilewska E., Zielińska-Sitkiewicz M. 2021. Wielowymiarowa analiza danych w ekonomice rolnictwa. Wydawnictwo SGGW, Warszawa.
  19. Kukuła K. 1999. Metoda unitaryzacji zerowanej na tle wybranych metod normowania cech diagnostycznych. Acta Scientifica Academiae Ostroviensis, 4: 5-31.
  20. Kukuła K. 2000. Metoda unitaryzacji zerowanej. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  21. Lisek S. 2023. Standing finansowy przedsiębiorstw w Polsce według rodzajów działalności w okresie przedpandemicznym i pandemicznym. Economic and Regional Studies, 16(1): 65-80.
  22. Malaga K. 2009. O niektórych dylematach teorii wzrostu gospodarczego i ekonomii. ZK PTE, Warszawa.
  23. Malina A. 2020. Analiza przestrzennego zróżnicowania poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego województw Polski w latach 2005-2017. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 61: 138-155.
  24. Michoń D. 2017. Zróżnicowanie rozwoju społeczno-gospodarczego województw ze względu na realizację celów polityki spójności. Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician, 12(679): 80-94.
  25. Miłek D. 2018. Zróżnicowanie rozwoju społeczno-gospodarczego powiatów województwa świętokrzyskiego. Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician, 6(685): 39-56.
  26. Nazarczuk J.M. 2013. Potencjał rozwojowy a aktywność inwestycyjna województw i podregionów Polski. Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn.
  27. Parlińska M., Wasilewska E. 2016. Analiza skupień jako przykład zastosowania w ocenie rozwoju regionów. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Społecznej w Ostrołęce, 1(20): 153-167.
  28. Pawełek B. 2008. Metody normalizacji zmiennych w badaniach porównawczych złożonych zjawisk ekonomicznych. Zeszyty Naukowe. Seria Specjalna. Monografie nr 187. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego, Kraków.
  29. Sala S. 2021. Poziom rozwoju regionalnego województwa wielkopolskiego w dobie globalizacji w świetle wybranych wskaźników. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 14(57): 25-39.
  30. Siudek T., Drabarczyk K., Jakubiec A. 2017. Rozwój gospodarczy powiatów i podregionów województwa mazowieckiego. Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie. Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, 117: 33-46.
  31. Sompolska-Rzechuła A., Kurdyś-Kujawska A. 2022. Generation of Young Adults Living with Their Parents in European Union Countries. Sustainability, 14(7): 1-27.
  32. Staniszewski R. 2022. Polish economy during the COVID-19 pandemic: slowdown or regression? Studia Politologiczne, 65: 58-86.
  33. Stec M. 2012. Analiza porównawcza rozwoju społeczno-gospodarczego powiatów województwa podkarpackiego. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 25: 180-190.
  34. Strahl D. 1978. Propozycja konstrukcji miary syntetycznej. Przegląd Statystyczny, 25(2): 205-215.
  35. Strojny J.A., Chwastek M.S., Badach E., Lisek S.J., Kacorzyk P. 2022. Impacts of COVID-19 on Energy Expenditures of Local Self-Government Units in Poland. Energie, 15(4), 1583.
  36. Szewczyk J., Bożek J., Jaworska M. 2021. Poziom rozwoju społeczno-gospodarczego wybranych regionów Polski południowo-wschodniej w latach 2010-2019. Wydawnictwo Benedyktynów Tyniec, Kraków.
  37. Walesiak M. 2014. Przegląd formuł normalizacji wartości zmiennych oraz ich własności w statystycznej analizie wielowymiarowej. Przegląd Statystyczny. Statistical Review, 61(4): 363-372.
  38. Ziemiańczyk U. 2010. Ocena poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego gmin wiejskich i miejsko-wiejskich w województwie małopolskim. Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich, 14: 31-40.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
2353-1428
Język
pol
URI / DOI
https://doi.org/10.14746/rrpr.2023.66.02
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu