- Autor
- Miszczuk Magdalena (Academy of Zamość, Poland)
- Tytuł
- Local Government Unit Budgets in Poland, 1999-2023
Budżety jednostek samorządu terytorialnego w Polsce w latach 1999-2023 - Źródło
- Barometr Regionalny, 2024, t. 20, nr 2, s. 51-62, rys., tab., bibliogr. 12 poz.
- Słowa kluczowe
- Jednostki samorządu terytorialnego (JST), Budżet, Wydatki budżetowe, Dochody budżetowe
Local government units, Budget, Budget expenditures, Budget revenue - Uwagi
- summ.
- Abstrakt
- W 1999 roku powołano dodatkowe szczeble samorządu terytorialnego, tj. powiat i województwo samorządowe. W 2024 roku minęła 25. rocznica reformy. Stąd też celem opracowania jest ukazanie kształtowania się finansów jednostek samorządu terytorialnego i wskazanie czynników mających wpływ na te finanse. Analizie poddano budżety jednostek w latach 1999-2023. Badanie pokazało, że potencjał dochodowy i wydatkowy gmin razem z miastami na prawach powiatu jest kilkukrotnie większy niż powiatów i województw. Spośród wszystkich szczebli samorządu jednak to województwa cieszyły się największą dynamiką dochodów w latach 1999-2023. Na dochody i wydatki jednostek samorządu terytorialnego miały wpływ zmiany przepisów, ale też koniunktura gospodarcza czy nierównomierny napływ środków unijnych. W ostatnich latach na budżety wpływały też szoki: pandemia, wojna w Ukrainie i wysoka inflacja. Zestawienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego w stosunku do PKB wskazuje na zmienną rolę samorządu w państwie. Niekorzystna jest tendencja spadkowa wskaźnika w ostatnich latach w gminach, miastach na prawach powiatu i powiatach. (abstrakt oryginalny)
In 1999, additional levels of local government were established in Poland: the county (Polish: powiat)and the voivodship (Polish: województwo). The year 2024 marks the 25th anniversary of this reform. Therefore, the study aims to examine the formation of the Local Government Units fi nances and to identify the factors infl uencing them. Budgets of these units in the years 1999-2023 were analyzed. The study reveals that the revenue and expenditure potential of municipalities, including cities with the county rights, is considerably higher than that of counties and voivodships. However, among all levels of local government, voivodships experienced the highest income growth between 1999 and 2023. Local government revenues and expenditures were infl uenced by legislative changes, economic conditions, and the uneven distribution of EU funds. In recent years, budgets have also been aff ected by shocks such as a pandemic, the war in Ukraine, and high infl ation. Comparing local government revenues to GDP indicates the evolving role of local government within the state. The recent downward trend in this ratio for communes (Polish: gmina), cities with county rights, and counties is unfavourable. (original abstract) - Pełny tekst
- Pokaż
- Bibliografia
-
- Babczuk, A. 2012. "Zadłużenie spółek komunalnych. Wybrane problemy." In Finanse publiczne, edited by J. Sokołowski, M. Sosnowski and A. Żabiński, 24-35. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego.
- Miszczuk, A. 2003. Regionalizacja administracyjna III Rzeczypospolitej. Koncepcje teoretyczne a rzeczywistość. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
- Miszczuk, M. 2023. "Ewolucja polityki budżetowej w Polsce." In Transformacja gospodarcza. Od gospodarki planowanej do gospodarki opartej na wiedzy. Monografia inspirowana aktywnością naukową profesora Macieja Bałtowskiego, edited by Z. Pastuszak and A. Miszczuk, 205-218. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
- Miszczuk, M., and A. Miszczuk. 2021. Lokalna polityka gospodarcza w Polsce. Uwarunkowania, instytucje, instrumenty. Lublin: Norbertinum.
- Nowak, T., R. Bielak, G. Czermak, K. Głowacka-Smolis, K. Jaszczyk-El Guerouani, A. Kozera, E. Lipowska, M. Marikin, A. Ostrowska, K. Pilaszek, E. Rybak-Nguyen, A. Szczepańska, and G. Szydłowska. 2011. Statistical Yearbook of the Republic of Poland. Edited by H. Dmochowska, Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej. Warsaw: Central Statistical Office.
- Orłowski, W.M. 2010. W pogoni za straconym czasem. Wzrost gospodarczy w Europie Środkowo-Wschodniej 1950-2030. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
- Patrzałek, L., M. Poniatowicz, B. Guziejewska, and S. Kańduła. 2022. Od rozwoju do erozji finansów samorządu terytorialnego w Polsce. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
- Paździor, A. 2013. Kryzys finansowy i jego skutki dla gospodarki Polski i świata. Warszawa: Difin.
- Piech, K. 2012. Kryzysy światowe i recesje. Teoria, historia, przykłady. Warszawa: Instytut Wiedzy i Innowacji.
- Surówka, K. 2023. "Finanse JST do naprawy." last modified 2023-12-06, accessed 2024-12-03, https://wspolnota.org.pl/newsletter/finanse-jst-do-naprawy.
- Swianiewicz, P., and J. Flis. 2022. "Janosikowe kumotry - podwójne standardy rządowych dotacji." In. batory.org.pl: Fundacja im. Stefana Batorego, https://www.batory.org.pl/wp-con-tent/uploads/2022/07/Janosikowe_kumotry_podwojne_standardy_rzadowych_dotacji.pdf (accessed 2024-12-03).
- Wójtowicz, K. 2021. "Udziały jednostek samorządu terytorialnego w podatkach państwowych." Studia BAS(1):147-169. doi: 10.31268/StudiaBAS.2021.09.
- Cytowane przez
- ISSN
- 1644-9398
- Język
- eng
- URI / DOI
- http://dx.doi.org/10.56583/br.2737
