BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Banaś Dawid (Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu)
Tytuł
Bankowe Indywidualne Konta Emerytalne - najbezpieczniejsza forma oszczędzania na emeryturę
Bank Individual Retirement Accounts - the Safest Way to Save for Retirement
Źródło
Bezpieczny Bank, 2025, nr 1 (98), s. 126-143, rys., tab., bibliogr. s. 141-143
Słowa kluczowe
Oszczędności, System emerytalny, Produkty bankowe, Indywidualne Konta Emerytalne (IKE)
Savings, Pension schemes, Bank product, Individual Retirement Arrangements (IRA)
Uwagi
Klasyfikacja JEL: J32, G21, D14, G51
streszcz., summ.
Abstrakt
Indywidualne Konta Emerytalne (IKE) stanowią jedną z dobrowolnych form dodatkowego oszczędzania na emeryturę. Oferowane są przez pięć rodzajów instytucji finansowych, w tym przez banki. Choć bez względu na rodzaj instytucji oszczędzający mają gwarancję zwrotu kapitału, to zapewniają je trzy różne podmioty. Skutkuje to chociażby różnicami w maksymalnej wysokości zwrotu. Innymi aspektami, które wpływają na atrakcyjność akumulacji środków, w tym ich bezpieczeństwo, mogą być m.in. gwarancja zwrotu wpłaconego kapitału czy też kwestia opłat związanych z oszczędzaniem. Celem publikacji jest odpowiedź na pytanie badawcze: dlaczego IKE prowadzone przez banki można uznać za najbezpieczniejszą metodę indywidualnego oszczędzania na emeryturę. Do jego zrealizowania zastosowano krytyczną analizę literatury przedmiotu, ekonomiczną analizę prawa, a także metody wnioskowania. Z przeprowadzonych badań wynika, że bankowe IKE mają najwyższe gwarancje zwrotu depozytu, cechują się dodatnimi nominalnymi stopami procentowymi oraz wyróżniają się różnymi przywilejami, np. przywilejem egzekucyjnym. Warto także zwrócić uwagę, że w przypadku analizowanych produktów nie występują opłaty manipulacyjne związane z oszczędzaniem poszczególnych wpłat. (abstrakt oryginalny)

Individual Retirement Accounts (in Polish - IKE) are one of the voluntary forms of additional saving for retirement. They are offered by five types of financial institutions, including banks. Although, regardless of the kind of institution, savers are guaranteed a return of capital, this is provided by three different entities. This results, for example, in differences in the maximum return. Other aspects that affect the attractiveness of the accumulation of funds, including security may include the guarantee of return of the paid-up capital or the issue of fees related to saving. The publication aims to answer the research question: why IKE maintained by banks can be considered the safest method of individual saving for retirement. A critical analysis of the literature on the subject, an economic analysis of the law, and methods of inference were used to achieve it. The research shows that bank IKEs have the highest deposit return guarantees, are characterized by positive nominal interest rates, and are distinguished by various privileges, such as the enforcement privilege. It is also worth noting that the products analysed do not have handling fees associated with saving individual deposits. (original abstract)
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Banaś, D. (2022). Systemy gwarancji depozytów osób fizycznych w państwach Grupy Wyszehradzkiej. W: G. Kotliński (red.), Bankowość komercyjna i spółdzielcza w Polsce - refleksje po trzech dekadach transformacji. Szkice ku pamięci Doktora Ryszarda Mikołajczaka (s. 73-86). Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. DOI: 10.18559/978-83-8211-152-1/4
  2. Banaś, D. (2023a). Open Pension Funds vs Employee Capital Plans, which solution is more effective?. Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka, 159(4), 43-60. DOI: 10.5604/01.3001.0016.3022.
  3. Banaś, D. (2023b). Inwestowanie w leśnictwo jako forma alternatywnego oszczędzania na emeryturę. Studia prawno-ekonomiczne, 127, 79-98. DOI: 10.26485/SPE/2023/127/6
  4. Błaszczyk, B. (2020). Filar kapitałowy w polskim systemie emerytalnym. Od OFE do PPK. Gospodarka Narodowa, 301(1), 9-54. DOI: 10.33119/GN/116616
  5. Czupryn, R. (2021). Indywidualne Konta Emerytalne oraz Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego w obliczu ryzyka starości. Studia Ekonomiczne, Prawne i Administracyjne, 1, 5-29.
  6. Dopierała, Ł. (2018). Indywidualne konta emerytalne prowadzone przez zakłady ubezpieczeń. Efektywność inwestycyjna i zasady funkcjonowania. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
  7. Dybał, M. (2019). Wykluczenie emerytalne w III filarze. Ekonomia - Wroclaw Economic Review, 25(4). 101-113. DOI: 10.19195/2658-1310.25.4.7
  8. Dybał, M. (2016). Czynniki rozwoju prywatnych planów emerytalnych. W: Długoterminowe oszczędzanie. Postawy, strategie i wyzwania. (red.) J. Rutecka-Góra (s. 271-288). Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.
  9. Finke, M., S., Howe, J., S. i Huston, S., J. (2011). Old Age and the Decline in Financial Literacy. Forthcoming in Management Science. DOI: 10.2139/ssrn.1948627
  10. Frączek, B. (2014). Niski poziom alfabetyzacji finansowej społeczeństwa - jako bariera ograniczająca rozwój rynku kapitałowego. W: T. Czerwińska i A. Z. Nowak (red.), Rynek kapitałowy wobec wyzwań dekoniunktury (s. 113-134). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego.
  11. Gładys-Jakóbik, J. (2014). Zachowania finansowe Polek: między konsumpcją a oszczędzaniem. Prakseologia, 155, 41-59.
  12. Jakubowski, S. (2019). Świadczenia z pracowniczych planów kapitałowych. Rozprawy Ubezpieczeniowe. Konsument na rynku usług finansowych, 32(2), 97-115.
  13. Jedynak, T. (2014). Charakterystyka systemu emerytalnego w ramach powszechnego ubezpieczenia społecznego. W: W. Sułkowska (red.), System ubezpieczeń społecznych (s. 45-77). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.
  14. Jedynak, T. (2020). Wykluczenie emerytalne z dodatkowej części polskiego systemu emerytalnego - analiza skali i zasięgu zjawiska. Ubezpieczenia społeczne. Teoria i praktyka. 146(3), 119-141. DOI: 10.32088/0000_36
  15. Kawiński, M. i Sieczkowski, W. (2022). Ekonomia behawioralna w polskim systemie emerytalnym. Studia BAS, 4(72). 103-121. DOI: 10.31268/StudiaBAS.2022.29
  16. Kłopocka, A. (2018). Skłonność gospodarstw domowych do oszczędzania a wiedza finansowa. Bank i kredyt, 49(5), 461-492.
  17. KNF. (2025). Informacje o rynku IKE według stanu na 31 grudnia 2024 roku. Pobrane z https://www.knf.gov.pl/?articleId=92778&p_id=18
  18. Kowalczyk-Rólczyńska, P. (2018). Equity release w finansach gospodarstw domowych osób starszych. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
  19. Marcinkiewicz, E. (2018). Uwarunkowania rozwoju dobrowolnych programów emerytalnych. Perspektywa makro- i mikroekonomiczna. Łódź: Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej. DOI: 10.34658/9788372839053
  20. Ofiarski, Z. (2020). Indywidualne Konta Emerytalne. Aspekty podatkowoprawne i organizacyjno-funkcjonalne. Warszawa: Difin.
  21. Olejnik, I. (2020). Finansowe zabezpieczenie emerytalne w srebrnej gospodarce. W: E. Frąckiewicz i B. Kryk (red.), Srebrna gospodarka. Ujęcie społeczno-ekonomiczne (s. 137-148). Warszawa: CeDeWu.
  22. Petelczyc, J. (2016). Pracownicze programy emerytalne w krajach Unii Europejskiej. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa.
  23. Rutecka-Góra, J. (2019). Efekty zachęt podatkowych w dodatkowym systemie emerytalnym w Polsce. W: I. Kwiecień, P. Kowalczyk-Rólczyńska (red.), Ubezpieczenia: wyzwania rynku (s. 49-62). Warszawa: C.H.Beck
  24. Rutecka-Góra, J. i Rutkowska-Tomaszewska, E. (2021). Bankowe produkty emerytalne a niedozwolone klauzule umowne i ryzyko braku zgodności. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, 12, 42-54. DOI: 10.33226/0137-5490.2021.12.6
  25. Rutecka-Góra, J., Rutkowska-Tomaszewska, E. (2023). Bankowe indywidualne produkty emerytalne. Zasady funkcjonowania, oprocentowanie i poziom opłat w kontekście praktyki stosowania wzorców umownych i klauzul abuzywnych. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
  26. Rutkowska-Tomaszewska, E. (2013). Ochrona prawna klienta na rynku usług bankowych. Warszawa: LEX.
  27. Sierocka, I. (2021). Suspension or limitation of contributions for the employee pension plans (PPE) in Poland. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 3 (LXII), 10-14. DOI: 10.33226/0032-6186.2021.3.2
  28. Szczepański, M. i Brzęczek, T. (2016). Zarządzanie ryzykiem w pracowniczych programach emerytalnych. Uwarunkowania instytucjonalne, ekonomiczno-fiskalne i demograficzne. Warszawa: Polskie Towarzystwo Ekonomiczne.
  29. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych Dz. U. 1991 Nr 80 poz. 350
  30. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim Dz. U. 1997 Nr 140 poz. 938
  31. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe Dz. U. 1997 Nr 140 poz. 939
  32. Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych Dz.U. 2003 nr 124 poz. 1152
  33. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego Dz. U. 2004 Nr 116 poz. 1205
  34. Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi Dz.U. 2004 nr 146 poz. 1546
  35. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi Dz.U. 2005 nr 183 poz. 1538
  36. Ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji Dz. U. 2016 poz. 996
  37. Walczak, D. (2019). Kapitał i rezerwy kapitałowe w ubezpieczeniu społecznym. W: R. Pacud (red.), Baza ekonomiczna ubezpieczenia społecznego (s. 58-71). Warszawa: Difin.
  38. Walczak, D., Kolek, A., Wojewódka, M., Pieńkowska-Kamieniecka, S. (2017). Oszczędności na starość pracowników sektora publicznego. Zarządzanie i Finanse. Journal of Management and Finance, 15(2), 149-158.
  39. Waliszewski K., Banaś D. (2023). Implementacja Ogólnoeuropejskiego Indywidualnego Produktu Emerytalnego w Polsce - podejście regulacyjne i ekonomiczne, Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 4 (LXIV), 33-45. DOI: 10.33226/0032-6186.2023.4.6
  40. Witczak, R. (2012). Opodatkowanie IKE i IKZE jako formy gromadzenia środków emerytalnych oraz instrument optymalizacji podatkowej. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, 274. 153-165.
  41. Wojewódka M. (2021). Selected remarks on employee representation role in long term saving plans in Poland - PPE (Employee Pension Schemes) and PPK (Employee Capital Plans). W: F. Chybalski i E. Marcinkiewicz (red.), Pensions today - economic, managerial, and social issues (s. 259-265). Łódź: Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1429-2939
Język
pol
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.26354/bb.7.1.98.2025
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu