BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Karaś Piotr (Cracow University of Economics), Kil Krzysztof (Cracow University of Economics)
Tytuł
Interest Rate Risk of Central Banks in Central and Eastern European Countries and Its Impact on Profitability and Credibility in a Turbulent Socio-Economic Environment
Ryzyko stopy procentowej banków centralnych krajów Europy Środkowo-Wschodniej a ich rentowność i wiarygodność w warunkach turbulentnego otoczenia społeczno-gospodarczego
Źródło
Bank i Kredyt, 2025, nr 3, s. 269-308, aneks, bibliogr. s. 289-292
Bank & Credit
Słowa kluczowe
Banki centralne, Ryzyko stopy procentowej, Efektywność, Wiarygodność
Central banks, Interest rate risk, Effectiveness, Credibility
Uwagi
Klasyfikacja JEL: E52, E58
streszcz., summ.
The publication is financed from the subsidy granted to the Krakow University of Economics within the Support for Conference Activities 2023 (Wsparcie Aktywności Konferencyjnej 2023) programme
Kraj/Region
Europa Środkowo-Wschodnia
Central and Eastern Europe
Abstrakt
Między prowadzeniem polityki pieniężnej, wiarygodnością a pozycją kapitałową banku centralnego, jego rentownością i systemem kontroli ryzyka istnieje związek (Bini Smaghi 2011). Związek ten wynika m.in. z faktu, że źródłem jednego z rodzajów ryzyka, które występuje w działalności banku centralnego, jest zmienność stopy procentowej. Mimo że, jak twierdzi Rudebusch (2011), ryzyko stopy procentowej w działalności banku centralnego powinno być kwestią drugorzędną, podporządkowaną makroekonomicznym celom polityki pieniężnej, to jednak może się ono zmaterializować i banki centralne mogą być narażone na jego negatywne konsekwencje. W szczególności może to oznaczać utratę wiarygodności i zwiększoną podatność banku centralnego na wpływy polityczne. To z kolei może ograniczać skuteczność polityki prowadzonej przez tę instytucję - centralną w systemie gospodarczym danego kraju. Wystąpienie szoków związanych zarówno z konsekwencjami pandemii COVID-19, jak i z wojną w Ukrainie doprowadziło do gwałtownych zmian czynników oddziałujących na poziom materializacji ryzyka stóp procentowych. Pomimo że większość banków centralnych krajów Europy Środkowo-Wschodniej (EŚW) utrzymuje relatywnie niski apetyt na ryzyko stopy procentowej (mierzone przez duration portfela instrumentów), skala szoku okazała się tak duża, iż wiele z tych podmiotów wykazało straty. Co więcej, doszło także do istotnego pogorszenia się ich wiarygodności. Celem artykułu jest ocena zróżnicowania poziomu ryzyka stopy procentowej banków centralnych w wybranych krajach EŚW oraz wpływu skali tego ryzyka na wynik finansowy i wiarygodność badanych instytucji. Postawiono następujące hipotezy badawcze: (1) skala akceptowanego przez bank centralny poziomu ryzyka stopy procentowej oraz skala jego materializacji są istotnymi determinantami rentowności banków centralnych wybranych krajów EŚW oraz (2) poziom rentowności banków centralnych wybranych krajów EŚW ma istotny wpływ na ich wiarygodność. Na potrzeby weryfikacji hipotez wykorzystano pogłębiony przegląd literatury, analizę danych sprawozdawczych (bilansowych oraz pozabilansowych) i statystycznych, a także narzędzia ekonometryczne, tj. regresję danych panelowych (modele dynamiczne estymowane metodą GMM-SYS). Do szczegółowych analiz wybrano banki centralne krajów EŚW będących członkami Unii Europejskiej, nienależące jednak do Eurosystemu, a w konsekwencji mające większą autonomię w zarządzaniu ryzykiem, budowaniu siły finansowej (w tym przez kształtowanie długookresowej rentowności) oraz realizacji polityki pieniężnej. Wśród analizowanych banków centralnych cztery realizują strategię celu inflacyjnego: Narodowy Bank Czech, Narodowy Bank Polski, Narodowy Bank Rumunii, Narodowy Bank Węgier, a jeden bank centralny stosuje strategię celu kursowego (Narodowy Bank Bułgarii). Analizowane banki centralne stanowią dość zróżnicowaną grupę, biorąc pod uwagę m.in. ich wielkość (mierzoną wartością sumy bilansowej). (skrócony abstrakt oryginalny)

Interest rate risk management at central banks is subordinated to the achievement of macroeconomic monetary policy objectives. However, interest rate risk can materialise and result first in a deterioration of profitability and then in a loss of credibility for the central bank. The primary objective of this research article is to evaluate the diversification of interest rate risk levels among central banks in selected Central and Eastern European (CEE) countries and the repercussions of these risk levels on the financial performance and credibility of these institutions. The analysis covers financial data from 2018 to 2023, a period of significant socio-economic upheavals, including the COVID-19 pandemic and the war in Ukraine. The influence of unconventional monetary policy instruments on market risk levels is also examined. Panel data analysis using linear regression dynamic models confirms that the scale of interest rate risk significantly affects central bank profitability in selected CEE countries. Moreover, profitability levels have a significant impact on institutional credibility. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Anderson A., Na D., Schlusche B., Senyuz Z. (2022), An analysis of the interest rate risk of the Federal Reserve's balance sheet. Part 1: background and historical perspective, FEDS Notes, 15 July, DOI: 10.17016/2380-7172.3173.
  2. Andreß H.-J., Golsch K., Schmidt-Catran A. (2013), Applied Panel Data Analysis for Economic and Social Surveys, Springer.
  3. Baltagi B.H. (2005), Econometric Analysis of Panel Data, John Wiley and Sons.
  4. Belhocine N., Bhatia A.V., Frie J. (2023), Raising rates with a large balance sheet: the Eurosystem's net income and its fiscal implications, IMF Working Paper, 23/145, DOI: 10.5089/9798400244643.001.
  5. Bernanke B. (2013), A century of U.S. central banking: goals, frameworks, accountability, https://www. federalreserve.gov/newsevents/speech/bernanke20130710a.htm.
  6. Bessis J. (2015), Risk Management in Banking, Wiley.
  7. Bindseil U., Manzanares A., Weller B. (2004), The role of central bank capital revisited, ECB Working Paper, 392, DOI: 10.2139/ssrn.586763.
  8. Bini Smaghi L. (2011), Risk management in central banking, "International Risk Management Conference 2011", Free University of Amsterdam, https://www.ecb.europa.eu/press/key/date/2011/ htmVsp110615.en.html.
  9. Blinder A.S. (1999), Central-bank credibility: Why do we care? How do we build it?, NBER Working Paper, 7161, DOI: 10.3386/w7161.
  10. Blinder A.S. (2013), Financial crises and central bank independence, Business Economics, 48(3), 163-165, DOI: 10.1057/be.2013.12.
  11. Blundell R., Bond S. (1998), Initial conditions and moment restrictions in dynamic panel data models, Journal of Econometrics, 87, 115-143, DOI: 10.1016/s0304-4076(98)00009-8.
  12. Bomfim A.N., Rudebusch G.D. (2000), Opportunistic and deliberate disinflation under imperfect credibility, Journal of Money, Credit and Banking, 32(4), 707-721, DOI: 10.2307/2601179.
  13. Bordo M.D., Siklos P.L. (2015), Central bank credibility: an historical and quantitative exploration, NBER Working Paper, 20824, DOI: 10.3386/w20824.
  14. Bordo M.D., Siklos P.L. (2017), Central bank credibility before and after the crisis, Open Economies Review, 28(1), 19-45, DOI: 10.1007/s11079-016-9411-2.
  15. Broeders D., Wessels P. (2022), On the capitalisation of central banks, DNB Occasional Studies, 20-4.
  16. BSCEE Group (2021), BSCEE Review 2020, Group of Banking Supervisors from Central and Eastern Europe.
  17. Bulgarian National Bank (2021), Annual Report 2020.
  18. Bulgarian National Bank (2022), Annual Report 2021.
  19. Bulgarian National Bank (2023), Annual Report 2022.
  20. Bulgarian National Bank (2024), Annual Report 2023.
  21. Cecchetti S., Krause S. (2002), Central bank structure, policy efficiency, and macroeconomic performance: exploring empirical relationships, Federal Reserve Bank of St. Louis Review, 84, 47-60, DOI: 10.20955/r.84.47-60.
  22. Cepeda V., Taboada B., Villamizar-Villegas M. (2023), Can central bank credibility improve monetary policy? A meta-analysis, Borradores de Economia, 1239, DOI: 10.32468/be.1239.
  23. Christensen J.H.E., Lopez J.A., Rudebusch G.D. (2015), A probability-based stress test of Federal Reserve assets and income, Journal of Monetary Economics, 73, 26-43, DOI: 10.1016/j.jmoneco.2015.03.007.
  24. Cosier J. (2023), Losses, risks and reputation: bolstering the Bank of Canada for the road ahead, C.D. Howe Institute e-Brief, 347, DOI: 10.2139/ssrn.4599299.
  25. van der Cruijsen C., Eijffinger S. (2008), Actual versus perceived transparency: the case of the European Central Bank, DNB Working Paper, 163.
  26. Cukierman A., Meltzer A.H. (1986), A theory of ambiguity, credibility, and inflation under discretion and asymmetric information, Econometrica, 54(5), 1099-1128, DOI: 10.2307/1912324.
  27. Ceska narodnf banka (2023), Rocni zprava o vysledku hospodarem Ceské narodni banky - 2022.
  28. Dańska-Borsiak B. (2011), Dynamiczne modele panelowe w badaniach ekonomicznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
  29. Daunfeldt S.-O., Luna X. de (2008), Central bank independence and price stability: evidence from OECD-countries, Oxford Economic Papers, 60(3), 410-422, DOI: 10.1093/oep/gpn004.
  30. De Grauwe P., Ji Y. (2023), Monetary policies without giveaways to banks, CEPR Discussion Paper, 18103.
  31. Deuber G., ed. (2020), CEE Banking Sector Report 2020. Crisis & Recovery Mode at the Same Time, Raiffeisen Research.
  32. Ehrmann M., Georgarakos D., Kenny G. (2023), Credibility gains from communicating with the public: evidence from the ECB's new monetary policy strategy, ECB Working Paper, 2785, DOI: 10.2139/ ssrn.4361911.
  33. Ernhagen T., Vesterlund M., Viotti S. (2002), How much equity does a central bank need?, Sveriges Riksbank Economic Review, 2002:2, 5-18.
  34. ECB (2010), Convergence Report. May 2010, European Central Bank.
  35. ECB (2017), Why is the ECB independent?, European Central Bank, https://www.ecb.europa.eu/ecb/ educational/explainers/tell-me-more/html/ecb_independent.en.html.
  36. ECB (2022), Convergence Report. June 2022, European Central Bank.
  37. Filipova S. (2024), CNB records a profit of CZK 55.1 billion in 2023, Czech National Bank, https://www.cnb. cz/en/cnb-news/press-releases/CNB-records-a-profit-of-CZK-55.1-billion-in-2023/.
  38. Fischer S. (1984), Contracts, credibility, and disinflation, NBER Working Paper, 1339, DOI: 10.3386/w1339.
  39. Fitzgeorge-Parker L. (2020), QE in CEE: What you need to know, Euromoney, https://www.euromoney. com/article/b1l709wldpwy43/qe-in-cee-what-you-need-to-know.
  40. Hakkio C.S. (2013), The Great Moderation, Federal Reserve History, https://www.federalreservehistory. org/essays/great-moderation.
  41. Hall R.E., Reis R. (2015), Maintaining central-bank financial stability under new-style central banking, NBER Working Paper, 21173, DOI: 10.3386/w21173.
  42. Hull J. (2018), Risk Management and Financial Institutions, John Wiley & Sons.
  43. Iwanicz-Drozdowska M. (2015), European Bank Restructuring during the Crises, Palgrave Macmillan.
  44. Ize A. (2006), Spending seigniorage: Do central banks have a governance problem?, IMF Working Paper, 58, DOI: 10.5089/9781451863185.001.
  45. Kril Z., Leiser D., Spivak A. (2016), What determines the credibility of the central bank of Israel in the public eye?, International Journal of Central Banking, 12(1), 67-93.
  46. Lee Y., Yoon Y. (2016), Central bank losses and monetary policy implementation (in Korean), Economic Analysis (Quarterly), 22(4), 109-147.
  47. Levieuge G., Lucotte Y., Ringuedé S. (2018), Central bank credibility and the expectations channel: evidence based on a new credibility index, Review of World Economics, 154(3), 493-535, DOI: 10.1007/s10290-018-0308-6.
  48. Liikanen E. (2017), Central banking and the risk management of central banks - what are the links?, Joint Bank of Portugal and European Central Bank Conference on "Risk Management for Central Banks", Lisbon, https://www.bis.org/review/r170929b.htm.
  49. Mackiewicz-Łyziak J. (2016), Central bank credibility: determinants and measurement. A cross-country study, Acta Oeconomica, 66(1), 125-151, DOI: 10.1556/032.2016.66.1.6.
  50. Magyar Nemzeti Bank (2021), Annual Report 2020.
  51. Magyar Nemzeti Bank (2022), Annual Report 2021.
  52. Magyar Nemzeti Bank (2023), Annual Report 2022.
  53. Magyar Nemzeti Bank (2024), Annual Report 2023.
  54. Markowitz H. (1952), Portfolio selection, The Journal of Finance, 7(1), 77-91, DOI: 10.2307/2975974.
  55. Narodowy Bank Polski (2021), Annual Report 2020.
  56. Narodowy Bank Polski (2022), Annual Report 2021.
  57. Narodowy Bank Polski (2023), Annual Report 2022.
  58. Narodowy Bank Polski (2024), Annual Report 2023.
  59. National Bank of Romania (2020), Annual Report 2019.
  60. National Bank of Romania (2022), Annual Report 2021.
  61. National Bank of Romania (2023), Annual Report 2022.
  62. National Bank of Romania (2024), Annual Report 2023.
  63. Niedźwiedzińska J. (2022), Niezależność banków centralnych a wiarygodność polityki pieniężnej, Obserwator Finansowy, https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/rynki-finansowe/bankowosc/ niezaleznosc-bankow-centralnych-a-wiarygodnosc-polityki-pienieznej/.
  64. Nordström A., Vredin A. (2022), Does central bank equity matter for monetary policy?, Staff Memo, Sveriges Riksbank.
  65. Novak Z., Vamos I. (2014), Central bank profitability and budget deficit, Public Finance Quarterly, 59(4), 492-510.
  66. Pajdo B. (2017), Determinants of central banks' financial strength: evidence from Central and Eastern European countries, Economics and Business Review, 17(4), 3-27, DOI: 10.18559/ebr.2017.4.1.
  67. Park K. (2023), Central bank credibility and monetary policy, International Journal of Central Banking, 19(2), 145-197, DOI: 10.2139/ssrn.3306035.
  68. Perera A., Ralston D., Wickramanayake J. (2013), Central bank financial strength and inflation: Is there a robust link?, Journal of Financial Stability, 9(3), 399-414, DOI: 10.1016/j.jfs.2013.06.005.
  69. Petrus M. (2010), The Czech National Bank disagrees with the ECB Convergence Report, Czech National Bank, https://www.cnb.cz/en/cnb-news/press-releases/The-Czech-National-Bank-disagrees-with-the-ECB-Convergence-Report-00001.
  70. Pinter J., Pourroy M. (2023), How can financial constraints force a central bank to exit a currency peg? An application to the Swiss franc peg, Journal of Macroeconomics, 75(1), 103493, 1-27, DOI: 10.1016/ j.jmacro.2022.103493.
  71. Posen A. (1998), Central bank independence and disinflationary credibility: a missing link?, Oxford Economic Papers, 50(3), 335-359, DOI: 10.1093/oxfordjournals.oep.a028650.
  72. Pyka I., Nocoń A. (2018), Ryzyko banków centralnych w warunkach nadzwyczajnej polityki monetarnej, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Sectio H, Oeconomia, 51(6), 344-356, DOI: 10.17951/h.2017.51.6.343.
  73. Pyka I., Nocoń A. (2019), Negative interest rate risk. Atavism or normalization of central banks' monetary policy, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, 3(342), 89-116, DOI: 10.18778/0208-6018.342.05.
  74. Rudebusch G.D. (2011), The Fed's interest rate risk, Economic Letter, Federal Reserve Bank of San Francisco, 2011-11.
  75. Rule G. (2015), Understanding the central bank balance sheet, Centre for Central Banking Studies, Bank of England.
  76. Schwarz C., Karakitsos P., Merriman N., Studener W. (2015), Why accounting matters: a central bank perspective, Accounting, Economics and Law - A Convivium, 5(1), 1-42, DOI: 10.1515/ael-2014-0023.
  77. Stella P. (1997), Do central banks need capital?, IMF Working Paper, 83, DOI: 10.5089/9781451850505.001.
  78. Stella P. (2002), Central bank financial strength, transparency, and policy credibility, IMF Working Paper, 137, DOI: 10.5089/9781451855920.001.
  79. Tanaka A. (2013), Central bank financial strength and credibility: a simple dynamic optimization model, School of Economics, Kwansei Gakuin University Discussion Paper Series, 102.
  80. Tanaka A. (2021), Central bank capital and credibility: a literature survey, Comparative Economic Studies, 63(2), 249-262, DOI: 10.1057/s41294-020-00142-z.
  81. Taylor J.B. (1993), Discretion versus policy rules in practice, Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy, 39, 195-214, DOI: 10.1016/0167-2231(93)90009-l.
  82. Tombe T., Chen Y. (2023), Reversal offortunes: rising interest rates and losses at the Bank of Canada, C.D. Howe Institute e-Brief, 337, DOI: 10.2139/ssrn.4393423.
  83. Vardy J. (2015), Reputational risk management in central banks, Bank of Canada Staff Discussion Paper, 2015-16.
  84. Vergote O., Studener W., Efthymiadis I., Merriman N. (2010), Main drivers of the ECB financial accounts and ECB financial strength over the first 11 years, ECB Occasional Paper Series, 111, DOI: 10.2139/ ssrn.1593490.
  85. Wessels P., Broeders D. (2023), Central bank capital management, Journal of Risk Management in Financial Institutions, 16(3), 304-315, DOI: 10.69554/fghw8156.
  86. Wessels P., Broeders D. (2022), On the capitalisation of central banks, DNB Occasional Studies, 20-4.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0137-5520
Język
eng
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.5604/01.3001.0055.1454
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu