BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Wanat Tomasz
Tytuł
Rola efektu pierwszeństwa w publikacjach prasowych
The primacy effect in press publications
Źródło
Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 2006, nr 1, s. 205-214
Słowa kluczowe
Prasa, Opinia publiczna, Manipulacje informacją, Informacja
Press, Public opinion, Manipulation of information, Information
Abstrakt
Celem artykułu jest określenie wpływu informacji zawartych w pierwszej części publikacji prasowej na odbiór informacji zawartych w jej drugiej części. Niejednokrotnie mamy do czynienia z sytuacją, w której do pełnego opisania czy właściwej oceny określonego zdarzenia lub obiektu potrzebujemy co najmniej kilku informacji. Możemy obrać sobie za zadanie: opisanie cech polityka kandydującego na urząd prezydenta, opiniowanie w sprawie żywności transgenicznej lub po prostu przedstawienie właściwości wprowadzanego na rynek produktu. Cechy tych obiektów lub zdarzeń mogą być zarazem pozytywne, jak i negatywne. Polityk może być uczciwy, ale też fanatyczny, żywność transgeniczna - łatwa w uprawie, ale i budząca niepokój wśród konsumentów, a proszek do prania skuteczny w wywabianiu plam, lecz droższy lub szkodliwy dla dłoni. Nie bez znaczenia wydaje się kwestia kolejności przedstawiania tych informacji. Czy lepiej umieścić pozytywne informacje na początku, a negatywne na końcu? Czy przeplatać jedne drugimi lub zastosować jeszcze inny rodzaj porządku? Odpowiedzi na te i inne tego rodzaju pytania byłyby interesujące zarówno dla tych, którzy chcą wpływać na opinię publiczną, jak i dla tych, którzy nie chcą bezwiednie ulegać manipulacji. Badania w tym zakresie rozpoczęto już latach 20. XX w. Ich wyniki są powszechnie znane pod pojęciem efektów kolejności, tj. pierwszeństwa i świeżości.

Press articles are sometimes divided in two parts: the introductory one (the lead) and the main one. The paper is an attempt to determine the impact of the lead on the perception of information contained in the main part of a press article. The analysis of the order effect i.e. primacy, recency and the anchoring and adjustment heuristic constituted a theoretical basis. Hypotheses made on that basis were subsequently verified in the course of an experiment. It has been found that the division of a text into the lead and the main body does indeed influence the way in which the text is perceived. Despite identical content, the same text was perceived and evaluated differently, depending on the form of its presentation (divided or undivided). The sequencing of argumentation in the text has also proved to influence the way in which it is perceived. However, a positive (or negative) attitude formed initially, does not always lead, contrary to what was assumed, to a positive (or negative) assessment of the whole text and its message.
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Bibliografia
Pokaż
  1. Alpert F.H., Kamins M. A., An Empirical Investigation of Consumer Memory, Attitude, and Perception Toward Pioneer and Follower Brands, "Journal of Marketing", October 1995
  2. Aronson E., Człowiek - istota społeczna, PWN, Warszawa 1987
  3. Buunk B.P., Social Comparison and Optimism about One's Relational Future: Order Effects in Social Judgment, "European Journal of Social Psychology" 28, 1998
  4. Carpenter G.S., Nakamoto K., Consumer Preference Formation and Pioneering Advantage, "Journal of Marketing Research", August 1989
  5. Crano W.D., Primacy versus Recency in Retention of Information and Opinion Change, "The Journal of Social Psychology" 101, 1977
  6. Epley N., Gilovich T., Putting Adjustment Back in the Anchoring and Adjusting Heuristic, "Psychological Science" 12, 2001
  7. Hastie R., Dawes R.M., Rational Choice in an Uncertain World. The psychology of Judgment and Decision Making, Sage Publications, Thousand Oaks 2001
  8. Haugtvedt P.,Wegener D.T., Message Order Effects in Persuasion: An Attitude Strength Perspective, "Journal of Consumer Research" 21, 1994
  9. Highhouse S., Galio A., Order Effects in Personnel Decision Making, "Human Performance" 10, 1997
  10. Luchins A.S., Luchins E.H., Primacy Effects and Nature of Communications: Movie Pictures, "The Journal of General Psychology" 110, 1984
  11. Mietzel G., Wprowadzenie do psychologii, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 1999
  12. Mika S., Psychologia społeczna, PWN, Warszawa 1987
  13. Phillips B.J., The Impact of Verbal Anchoring on Consumer Response to Image Ads, "Journal of Advertising" XXIX, Spring 2000
  14. Tversky A., Kahneman D., Judgment under Uncertainty: Heuristics and Biases, "Science" 185, 1974
  15. Tyszka T., Zaleśkiewicz T., Racjonalność decyzji, PWE, Warszawa 2001
  16. Wanke M., Comparative Judgments as a Function of the Direction of Comparison Versus Word Order, "Public Opinion Quarterly" 60, 1996
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0035-9629
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu